Antalya Çıkışlı Turlar - Öz Antalya Turizm Seyahat
ANASAYFA HABER ARA ARŞİV GALERİ VİDEO ANKET SİTENE EKLE RSS İLETİŞİM

HABER ARA


Gelişmiş Arama
Türkiye Milli Parklar

Türkiye Milli Parklar

Tarih 04 Aralık 2010, 09:47 Editör

Türkiye Milli Parklar

Türkiye Milli Parklar

AĞRI DAĞI MİLLİ PARKI / Ağrı - Iğdır
Ağrı Dağı ile yakın çevresini kapsayan 87 bin 380 hektarlık alan 2004 yılında milli park ilan edildi. Tarihte birçok efsaneye konu olan dağ, yaban hayat zenginliği ve kültürel değerleriyle de dikkat çekiyor. Ağrı Dağı Milli Parkı, Ağrı ve Küçük Ağrı dağlarını içine alıyor. Ağrı Dağı, 5 bin 137 metreyi bulan zirvesi ile Türkiye'nin en yüksek noktası ve doruğunda Türkiye'nin en büyük buzulunu barındırıyor. Doğubayazıt'a 5 kilometre uzaklıkta, dağın eteklerinde yer alan Buz Mağarası da parkın görülmesi gereken yerleri arasında. Alanda çançiçeği (Campanula ledebouriana) gibi 21 endemik bitki türü bulunuyor; bunlardan üçü ise sadece Ağrı Dağı'na ait. Alan, kelebek türleri açısından da çok zengin; endemik Acem güzelesmerine (Erebia iranica dromulus) ev sahipliği yapıyor. Ayrıca nesli küresel ölçekte tehlike altında olan apollo (Parnassius apollo) da burada yaşıyor. Alanda Türkiye'ye endemik Süphan kertenkelesi (Eremias suphani) de görülüyor. Kuş türleri açısından ilgi çekici olan alanda alpin bir tür olan urkekliğin (Tetragallus caspius) büyük bir popülasyonu bulunuyor. Ağrı Dağı Milli Parkı'nın bir diğer dikkat çekici kuş türü ise sakallı akbaba (Gypaetus barbatus).

Konaklama
Hotel Nuh 472-312 72 32
Hotel Sim-er 472-312 48 42
Hotel İsfahan 472-312 43 63
Hotel Golden Hill
472-312 87 17
Hotel Ararat 472-312 49 88

Önemli Telefonlar
Ağrı İl Çevre ve Orman Md.
472-216 21 11
Iğdır İl Çevre ve Orman Md.
476-227 64 13

ALADAĞLAR MİLLİ PARKI / Kayseri-Niğde-Adana
Kayseri, Niğde ve Adana il sınırları içinde kalan Aladağlar ve yakın çevresinin 54 bin 524 hektarlık bölümü, 1995 yılında milli park ilan edildi. Yüzey şekillerinin çeşitliliği, zengin bitki ve hayvan topluluğu, kayalardan fışkıran şelaleleriyle ilgi çekici ve doğaseverler için cazip merkezlerden biri. Aladağlar Milli Parkı, 730 metreden 3 bin 756 metreye yaklaşık 3 bin metrelik yükselti farkına sahip. Bu özellik değişik yaşam ortamlarına yol açtığından alanda çok çeşitli bitki ve hayvan türü yaşıyor. Endemizm açısından önemli olan alanda 57 endemik bitki taksonu bulunuyor. Beşparmakotu (Potentilla aladaghensis) gibi 9 bitki türü tüm dünyada sadece Aladağlar'da görülüyor. Aladağlar kuşlar açısından da büyük öneme sahip. Alanda kaya kartalı (Aquila chrysaetos), gökdoğan (Falco pregrinus), sakallı akbaba (Gypaetus barbatus), kızıl akbaba (Gyps fulvus), küçük kartal (Hieraatus pennatus) gibi yırtıcı kuş türleri bulunuyor. Ayrıca nesli küresel ölçekte tehlike altında olan küçük akbaba (Neophron percnopterus) alanda ürüyor. Akdeniz biyomuna endemik Eirenis barani sürüngen türü alanın sakinlerinden. Nesli küresel ölçekte tehlike altında olan Barbatula seyhanensis isimli içsu balığı alanın önemli türleri arasında. Aladağlar çok sayıda kelebek türüne de ev sahipliği yapıyor. Bu türler arasında nesli küresel ölçekte tehlike altında olan apollo (Parnassius apollo) ile ülkemize endemik Aladağ zıpzıpı (Pyrgus aladaghensis) da bulunuyor. Hacer Boğazı, Karagöl Deresi Vadisi (Kemikli Boğaz), Susuz Deresi Vadisi, Aksu Deresi Vadisi, Emli Boğazı Aladağlar'ın önemli vadi sistemleri. Demirkazık, Emler, Kızılkaya, Direktaş, Alaca, Kaldı, Gürtepe, Güzeller ve Lahitkaya da Aladağlar'ın önemli zirveleri arasında. Aladağlar Milli Parkı'nda Demirkazık ve çevresi, Emli Boğazı,Yedigöller, Kartalkaya yöresi, Kapuzbaşı Şelaleleri, Hacer Ormanları dağcıların tırmanma ve yürüyüş etkinlikleri gerçekleştirdiği alanlar. Toplam yedi şelaleden oluşan Kapuzbaşı Şelaleleri de görülmesi gereken yerlerin başında geliyor.

Konaklama
Aladağlar Milli Parkı'nda Kapuzbaşı Şelaleleri bölgesinde, Büyükçakır köyünde yer alan pansiyon ve özel kamp alanları.
Çömen Pans. 352-617 10 05
Zaman Pans. 352-617 10 11
Şimşek Pans. 352-617 10 04
Uçar Pansiyon 352-617 10 92
Alto Turizm Pansiyon
352-617 12 00
Şahin Pansiyon 352-617 10 09

Önemli Telefonlar:
Kayseri İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 352-222 11 04
Niğde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 388 232 96 34
Adana İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 322 322 06 02

ALTINBEŞİK MAĞARASI MİLLİ PARKI / Antalya
İbradı (Aydınkent) ilçesi sınırları içerisinde yer alan Altınbeşik Mağarası 1994 yılında milli park ilan edildi. Adını bulunduğu Altınbeşik Tepesi'nden alan mağara kısmen aktif. Güz aylarında mağarada birçok gölet oluşuyor. Bahar aylarında ise debisi kuvvetli dereler akıyor. Aslında daha kuzeydeki düzlüklerden yeraltına inen suların toplandığı bir yeraltı nehri Altınbeşik Mağarası; Büyük Düden, Oruç Düdeni ve Feyzullah Düdeni'nden gelen suları Manavgat Çayı'na boşaltıyor. Altınbeşik Mağarası'nın toplam uzunluğu 2 bin 500 metre; girişe göre en yüksek noktası ise 101 metre. Mağara üç seviyeden oluşuyor. Üst seviye aktivitesini tamamen yitirmiş durumda, tabanında dikkati çekici büyük kaya blokları ile sarkıt ve dikitler bulunuyor. Orta seviye yağmurlu mevsimlerde sualtında kalıyor. Tabanı daha çok dere yatağı özelliğini taşıyor, yer yer kum ve çakıl depoları var ve oluşum hâlâ devam ediyor. Girişinden itibaren ilk 200 metre ise mağaranın alt seviyesini oluşturuyor. Burası devamlı sualtında. Bu kesimin bitiminden 40 metrelik dik bir çıkış yer alıyor. Bu çıkış ve bitişik kısım mağaranın en güzel bölümleri: Duvarlar beyaz travertenlerle kaplı, zengin ve güzel damlataş oluşumları sergiliyor. Altınbeşik Mağarası Milli Parkı sarp bir coğrafyada yer alıyor ve zengin bir bitki örtüsüyle çevrili. Maki örtüsünün yanı sıra sedir (Cedrus libani), ardıç (Juniperus sp.) ve kızılçam (Pinus brutia) alanda yayılış gösteren ağaç türleri. Mili park alanında yabankeçisi (Capra aegagrus), yabandomuzu (Sus scrofa), tilki (Vulpes vulpes) ve kurt (Canis lupus) gibi memeli hayvanlar bulunuyor. Kınalı keklik (Alectoris chukar), üveyik (Streptopelia turtur) alandaki kuşlardan bazıları.

Konaklama
Ali Paşa Kon. 242-682 12 48
Doruk Otel 242-678 21 86

Önemli Telefonlar:
Antalya İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 242 345 14 65
İbradı Belediye Başkanlığı
242 691 20 04


ALTINDERE VADİSİ MİLLİ PARKI / Trabzon

Trabzon ili Maçka ilçesi sınırlarında yer alan Altındere Vadisi 1987 yılında milli park ilan edildi. Sümela Manastırı, vadinin zengin bitki örtüsü ve jeomorfolojik yapısı milli parkın ana özelliğini meydana getiriyor. Sümela Manastırı, Altındere Vadisi'nin batı yamacında, 300 metrelik bir uçurumun önyüzünde kurulu. Tüm alana hükmeden yapısıyla etkileyici bir görüntü sunuyor. Dar ve uzun bir merdivenle girilen manastır sukemeri, kütüphane, mutfak, rahip odaları, kilise, kutsal suyun toplandığı havuz ve birçok şapelden oluşuyor. Altındere Vadisi Milli Parkı hayvan topluluğu bakımından da zengin. Atmaca (Accipiter nisus), puhu (Bubo bubo), şahin (Buteo buteo), bıldırcın (Coturnix coturnix), ishakkuşu (Otus scops), urkeklik (Tetraogallus caspius) alanda görülen önemli kuş türleri. Yakın çevrede yaşayan bazı hayvan türleri de insan baskısından kaçarak buraya sığınıyor. Tilki (Vulpes vulpes), karaca (Capreolus capreolus), vaşak (Lynx lynx), boz ayı (Ursus arctos), yabandomuzu (Sus scrofa), kurt (Canis lupus), çakal (Canis aureus), porsuk (Meles meles) buradaki önemli memeli türleridir. Bitki örtüsü Doğu Karadeniz'in eşsiz değerlerini içeriyor. Yükseltiye göre değişen orman ve alpin örtüsü gerek tür ve kompozisyon, gerek değişik mevsimlerde sergiledikleri görünüm açısından en önemli estetik kaynağı. Doğu Karadeniz köknarı (Abies nordmanniana), doğu Karadeniz akçaağacı (Acer cappadocicum), çınar yapraklı akçaağaç (Acer platanoides), tüylü huş (Betula pendula), adi gürgen (Carpinus betulus), Anadolu kestanesi (Castanea sativa), doğu ladini (Picea orientalis), titrek kavak (Populus tremula), alanda yer alan ağaç türlerinden bazıları. Altındere Vadisi’ndeki Meryemana Deresi bazı mevsimlerde yan derelerin katılmasıyla büyüyor. Vadinin doğu yamacından katılan derelerin bazıları Zelişka, Karataş, Küçüksu, İncesu; batı yamacından katılanlar ise Çığyolu, Aksu, Gırlavu. Milli park dağ yürüyüşü, kampçılık, tırmanış gibi faaliyetlere de imkân sağlıyor. Konaklama Altındere Milli Parkı içerisinde toplam yedi adet bungalov var. Ayrıca lokanta ve satış ünitelerinin yer aldığı bir kompleks bulunuyor.

Konaklama için irtibat numarası: 462-531 12 07
Önemli Telefonlar Trabzon İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 462-230 95 18

BAŞKOMUTAN TARİHİ MİLLİ PARKI / Afyon - Kütahya - Uşak
MİLLİ PARKLAR MÜDÜRLÜĞÜ ARŞİVİ
Milli park içinde yer alan iki ana bölüm, Kocatepe ve Dumlupınar'daki savaş alanları, şehitlikler ve anıtları kapsıyor. Kocatepe Afyon'da; Dumlupınar Afyon, Kütahya ve Uşak il sınırlarının birleştiği alanda. Başkomutan Tarihi Milli Parkı, 26-30 Ağustos 1922 tarihinde Büyük Taarruz'un gerçekleştiği alanlarda 1981 yılında ilan edildi. Milli parkın ana öğelerini tarihi olgular oluşturuyor. Kocatepe: Anadolu'nun kurtuluşunu sağlayan Büyük Taarruz'un 26 Ağustos 1922 tarihinde Başkomutan Mustafa Kemal tarafından başlatıldığı, sevk ve idare edildiği yer. Yüzbaşı Agâh Efendi Şehitliği: Büyük Taarruz'un ikinci günü (27 Ağustos 1922), Kurtkaya Tepesi'nde şehit düşen Bayburtlu Ziver Bey Oğlu Yüzbaşı Agâh Efendi, Sinoplu Üsteğmen Feyzullah Efendi ve 100 Mehmetçik adına 26 Ağustos 1972'de açıldı. Büyük Taarruz Şehitliği ve Mustafa Kemal Atatürk Anıtı: Büyük Taarruz'da şehit düşen 275 subay ve 2 bin 150 Mehmetçik anısına yapıldı. 26 Ağustos Tanıtım Parkı: Kurtuluş Savaşı'nın tanıtımı için ayrılmış 8 hektarlık alan. Albay Reşat Çiğiltepe Şehitliği: Miralay Reşat Bey'in ve o çevrede şehit düşenlerin anısına yapıldı. Zafer Müzesi: Bugün müze olan binada 30 Ağustos 1922 Başkomutan Meydan Muharebesi'nin planları yapıldı ve taarruz emri verildi. Zafertepe Anıtı: Mustafa Kemal 30 Ağustos 1922 günü sabahı Afyonkarahisar'dan Zafertepe'ye gelerek saat 14:00'ten itibaren Başkomutan Meydan Muhaberesi'ni rasat noktasından sevk ve idare etti. Zafertepe Çalköy'deki abide bu sürecin simgesi. Şehit Sancaktar Mehmetçik Anıtı: Başkomutan Mustafa Kemal 31 Ağustos 1922 günü muhabere sahasını geziyordu. Şehitler arasında düşman topçu mermisinin açtığı çukura gömülmüş bir sancaktar gördü. Bu aziz şehit toprağın üzerinde katılaşmış koluyla sancağı dimdik tutuyordu. Manzaradan duygulanan başkomutan savaş sonrasında yapılacak şehit asker anıtı için bunun sembol alınmasını istedi. Temelini de bizzat 30 Ağustos 1924'te kendisi attı. Yüzbaşı Şekip Efendi Şehitliği: 30 Ağustos muharebesinde Yunanlara hücum eden süvari kolordusunun bu civarda verdiği şehitler adına yapıldı. Üç Tepeler (Aslıhanlar) Şehitliği: Elazığlı Binbaşı Hacı Ömeroğlu Yusuf Ziya, Diyarbakırlı Üsteğmen Mehmetoğlu Ahmet, Urfalı Teğmen Halil İbrahimoğlu Mustafa Hilmi ile beraber 42 Mehmetçik adına 1995'te yapıldı. Dumlupınar Anıtı: Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın ''Ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!'' emrini verdiği karargâhın bulunduğu yerde. Dumlupınar Şehitliği: Kurtuluş Savaşı sırasında 1919- 1922 yıllarında cephe ve cephe gerisinde şehit olanların anısına 1927'de yapıldı. Dumlupınar Müzesi: Başkomutan Mustafa Kemal'in kaldığı ve Dumlupınar Başkomutan Karargâhı olarak kullanılan ev.

Önemli Telefonlar Afyonkarahisar İl Çevre ve
Orman Müdürlüğü 272-214 74 42
Kütahya İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 274-216 27 52
DKMP Dumlupınar M. 274-371 25 24


BEYDAĞLARI (OLYMPOS) SAHİL MİLLİ PARKI / Antalya

Antalya il merkezinin 12 kilometre güneybatısından başlayıp Kemer ve Kumluca ilçesi sınırlarında 100 kilometrelik sahil bandı boyunca uzanan alan 1972 yılında Beydağları (Olimpos) Sahil Milli Parkı ilan edildi. Antik Pamphylia ve Lykia sahilleri arasındaki milli parkın içerisinde Olympos, Phaselis, İdyros antik kentleri yer alıyor. Çamdağı Tüneli'nin güney ağzındaki Beldibi Mağarası 9 bin yıl önce kullanılıyordu. Phaselis'te kurulan bir koloninin tarihi ise İÖ 7. yüzyıla gidiyor. Ege ve Doğu Akdeniz arasında ticaret bağlantısı olarak iyi bir konuma sahip kent, üç limana sahipti. Kente su taşıyan kemerlerin bir kısmı ayakta. Caddeler ve tiyatro kültürel etkinlikler düzenlemek için günümüzde hâlâ kontrollü olarak kullanılıyor. Alan aynı zamanda zengin bir biyolojik çeşitliliğe, Göynük ve Beldibi gibi kanyonlara sahip. Kızılçam (Pinus brutia) ormanları deniz seviyesine kadar iniyor. Tahtalı (Olympos) Dağı, sahilin hemen yanı başında 2 bin 365 metre yüksekliğe çıkıyor. Olympos antik kentinde, kayaların çatlaklarından püsküren alevleriyle insanı büyüleyen Yanartaş, efsanelere konu olmuştu. Kentin ortasından geçen çayın kenarında, gemilerin yanaşmasına imkân veren rıhtım ve çeşitli yapılar vardı. Bunların önemli bir kısmı tahribat görmüş olsa da hâlâ yerlerinde. Milli parkta 865 bitki türü tespit edildi. Bunlardan 41'i endemik, altısının ise bilinen dünya dağılımı Beydağları ile sınırlı. Parkta, yabankeçisi (Capra aegagrus), şah kartal (Aquila heliaca), vaşak (Lynx lynx), kurt (Canis lupus) gibi sayıları her geçen gün azalan önemli türler de barınıyor. Türkiye'de bulunan 459 kuş türünün 72'si milli parkta görülebiliyor. Alanda ayrıca Hyponephele kocaki gibi üç tür endemik kelebek bulunmakta. Göynük-Ovacık, TekirovaÇıralı, Sarıçınar- Göynük, BeycikÇukuryayla patikaları ve Göynük Kanyonu doğa yürüyüşleri için uygun güzergâhlar. Antalya Otogarı'ndan her yarım saatte kalkan Kemer minibüsleriyle her sezon parka gitmek mümkün. Konaklama Beldibi, Göynük, Kemer, Çamyuva, Tekirova, Çıralı, Beycik'te her bütçeye hitap eden konaklama birimleri mevcut. Olympos'ta çok sayıda ağaç ev ve bungalov seçeneği de bulunuyor.
Önemli Telefonlar Antalya İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 242-335 00 09 / 242-345 14 66

BEYŞEHİR GÖLÜ MİLLİ PARKI / Konya
Bünyesinde sulak alanlar, adalar, ormanlar ve farklı ekosistemler barındıran hayati öneme sahip Beyşehir Gölü ve yakın çevresi 1993 tarihinde milli park ilan edildi. Milli park alanında iki belde, yedi köy bulunuyor ve 8 bine yakın kişi yaşıyor. Beyşehir Gölü sularının maviliği, büyüklü küçüklü adaları, kumsalları, çevresindeki bitki örtüsüyle Türkiye'nin en güzel göllerinden biri. Tektonik kökenli bir çukurluğun içinde yer alıyor. Ama gölün biçimlenmesinde karstlaşma süreci de etkili. Göl havzası çok sayıda bitki ve hayvan türü için ideal bir yaşam alanı. Göl ve yakın çevresi ormanlık alanlar, makilik alanlar, kültür alanları ile akarsular, sazlık ve bataklık alanlar gibi çok çeşitli bölümlerden oluşuyor. Beyşehir Gölü'ndeki irili ufaklı adalar kuşlara üreme ve beslenme olanağı sağlıyor. Milli park alanında 153 kuş türü bulunuyor. Gece balıkçılı (Nycticorax nycticorax), küçük balaban (İxobrychus minitus) gölde üreyen önemli kuş türleri arasında. Türkiye'de kışlayan kuş türleri içinde son derece önemli olan gölde Macar ördeği (Netta rufi na), elmabaş patka (Aythya ferina) ve sakarmeke (Fulica atra) kışlayan türler arasında. İkiyaşamlı (3), sürüngen (14) ve memeli (34) sınıfl arına ait türler de var. Göl ve derelerde ise toplam 16 balık türü yayılış gösteriyor. Beyşehir Gölü Milli Parkı içsu balıkları bakımından da zengin; nesli tehlike altında dokuz tür içsu balığına yaşam alanı sağlıyor. Bu türlerden dördü tüm dünyada sadece Beyşehir Gölü'nde yaşıyor. Selçuklu döneminden kalma Kubadabat Sarayı harabeleri, Kızkalesi Adası'ndaki kalıntılar, Hititlerden kalma Efl atun Pınarı, ahşap mimarisiyle Eşrefoğlu Camii, taş köprü gibi tarihi yapılar görülmesi gereken eserler.
Konaklama
Beyşehir Öğretmenevi 332-512 16 63
Beyazpark 332-512 45 35
Göker Motel 332-512 25 22
Park Otel 332-512 36 28
Haceliler Motel 332-512 24 34

Önemli Telefonlar Konya İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 332-322 39 39

BOĞAZKÖY-ALACAHÖYÜK MİLLİ PARKI / Çorum
Boğazkale ilçesindeki Hitit başkenti Hattuşa ve Alacahöyük kalıntılarını kapsayan 2 bin 634 hektarlık alan 1988'de milli park ilan edildi. Hattuşa 1986'dan beri UNESCO'nun ''Dünya Kültür Mirası Listesi''nde. Burada bulunan çiviyazılı tablet arşivleri de 2001'den beri yine UNESCO'nun ''Dünya Belleği Listesi''nde yer alıyor. Boğazkale (eski adı Boğazköy) ilçesinde geniş bir ovanın (Budaközü) bitiminde yükselen, sarp kayalıklı ve engebeli arazi üzerine kurulmuş Hattuşa, topografyasıyla ziyaretçilerini etkiliyor. Kalıntıları Fransız gezgin Charles Texier 1834 yılında keşfetti. Kazılar 1906 yılında başladı ve buradaki yerleşimin İÖ 2. binyılda Anadolu ve Kuzey Suriye'de hâkimiyet kuran Hitit Devleti'nin başkenti Hattuşa olduğu anlaşıldı. Çiviyazılı tabletlerde ''Bin Tanrılı Şehir'' olarak söz edilen Hattuşa'da bugüne kadar saray ve tapınaklar, binlerce tablet içeren arşiv yapısı, anıtsal kapılar, devasa boyutlarda tahıl ambarları gibi çok sayıda yapı açığa çıkarıldı. Hattuşa'nın en etkileyici kutsal mekânı yüksek kayalar arasına saklanmış Yazılıkaya Açık Hava Tapınağı. Tapınak'ta 90'dan fazla Tanrı, Tanrıça, hayvan ve hayal ürünü yaratıklar kayaların yüzeyine işli. Örenyeri arkeolojik kazılar ve restorasyon çalışmalarıyla bir açık hava müzesine dönüştürüldü; 2007'de tamamlanan sur duvarı canlandırması ise türünün nadir örneklerinden. Milli parktaki bir diğer yerleşim Boğazköy'e 28 kilometre mesafede, Hititlerin önemli bir yerleşim merkezi olan Alacahöyük örenyeri. Burada keşfedilen Hitit Barajı, ''en eski faal baraj'' unvanıyla dünyada bir ilk olma özelliği taşıyor. Baraj restorasyon çalışmaları tamamlanarak 2007'de yörede yaşayan halka hizmet vermeye başladı. Yörede bir de müze bulunuyor. Bilgi için 364-224 30 25 Konaklama Hattuşa'ya en yakın otel müzenin karşısında bulunan Aşıkoğlu. Çorum il merkezinde de oteller mevcut.
Aşıkoğlu Otel (Boğazkale) 364-452 20 04
Önemli Telefonlar Çorum İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 364-224 34 31
 
DİLEK YARIMADASI-BÜYÜK MENDERES DELTASI MİLLİ PARKI / Aydın
Ege Denizi kıyısında, Aydın'ın Kuşadası ve Söke ilçeleri sınırları içinde yer alan 27 bin 675 hektarlık alan milli park statüsü ile koruma altında. Park alanının 10 bin 985 hektarı 1966'da milli park kapsamına giren Dilek Yarımadası'na ait. Yarımadanın güneyine bitişik Büyük Menderes Deltası'nın ise 16 bin 690 hektarlık kısmı 1994'te milli parka eklendi. Milli park 95 familyaya ait tür, alttür ve varyete düzeyinde 804 taksona ev sahipliği yapıyor. Yarımada Akdeniz fl ora bölgesinde yer almasına karşılık birçok Avrupa Sibirya grubu türü de parkta yer alıyor. Milli park, Kuzey Anadolu ormanlarına özgü Anadolu kestanesi (Castanea sativa) ve Türkiye'de az bulunan kartopu (Viburnum sp.), Finike ardıcı (Juniperus phoenicea), pirnal meşesi (Quercus ilex) ve dallı servinin (Cupressus sempervirens var. Pyramidalis) küçük topluluklar halinde yetiştiği tek yer. Büyük Menderes Deltası, uluslararası öneme sahip ''A sınıfı sulak alan'' özelliği taşıyor. Dilek Yarımadası ''Akdeniz Flora Bölgesi'' elementleri ve ''Avrupa Sibirya Flora Bölgesi'' elementleri içermesi bakımından önemli. Bu benzersiz çeşitlilik nedeniyle park Avrupa Konseyi tarafından ''fl ora biyogenetik rezerv alanı'' kabul edildi. Dünyanın en nadir deniz memelisinden Akdeniz fokunun (Monachus monachus)da yarımada kıyılarında yaşadığı biliniyor. Yabandomuzu (Sus scrofa), vaşak (Lynx lynx), çakal (Canis aureus), doğaya terk edilmiş yabani sığırlar (Bos sp.), atlar (Equus caballus) ile birçok hayvan türü yarımada faunasında bulunuyor. Deltada yaşayan yaklaşık 250 kuş türünden 70'i burada ürüyor. Bu özelliğiyle ''önemli kuş alanı'' listesine giren delta, kuş araştırmaları gözlem programına alındı. Tepeli pelikan (Pelecanus crispus), küçük kerkenez (Falco naumanni), kocagöz (Burchinus oedicnemus), mahmuzlu kızkuşu (Vanellus spinosus) alandaki önemli kuş türleri arasında. Milli parkta ayrıca toplam 42 tür sürüngen yaşıyor. Milli parkta botanik turları, kültür turları, doğa yürüyüşleri düzenleniyor. Ziyaretçi Tanıtım Merkezi Doğanbey köyünde. Konaklama Parkt sınırları içinde konaklama olanağı yok. Güzelçamlı, Davutlar, Kuşadası, Didim ve Söke'de birçok tatil köyü, otel, motel ve pansiyon bulunuyor.
Önemli Telefonlar Aydın İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 256-213 01 03

GELİBOLU YARIMADASI TARİHİ MİLLİ PARKI / Çanakkale
Çanakkale il sınırlarındaki Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı, 1915 deniz ve kara savaşlarına sahne olan 33 bin hektarlık alanı kapsıyor. Eceabat ilçesinde Akbaş ile Ece Limanı arasındaki hattın güneyinde kalan saha, 2 Kasım 1973 tarihinde milli park ilan edildi.
Milli park müdürlüğü 1977'de kuruldu ve halen Çevre ve Orman Bakanlığı'nın birimi olarak görevini yürütüyor. Milli park müdürlüğü, Çanakkale Savaşı'nın anıt ve şehitliklerinin bakım ve onarımını yapmak, bunlara ulaşacak altyapıyı hazırlamak, iç ve dış turizm taleplerini uygun standartlar içinde karşılamak, tanıtıcı ve bilgi verici tesisleri kurmakla görevli.
Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı sınırlarında bir ilçe (Eceabat) ile sekiz köy yer alıyor. Milli parkta 45 adet Türk şehitlik ve anıtı bulunuyordu. ''Şehitler Coğrafyası'' çalışmaları kapsamında 2004 yılında arazide 28 adet şehitlik tespit edildi. Bu şehitliklerden Kocadere, Şahindere, Soğanlıdere ve Büyük Anafarta şehitliklerinin inşaatı tamamlanarak 2005 yılında ziyarete açıldı; 2006 yılında Karayörükderesi, Çataldere ve Kesikdere şehitliklerinin ziyarete açılmasıyla yerli anıt ve şehitlik sayısı 52'ye yükseldi.
Milli parkta ayrıca bir ana tanıtım merkezi, üç müze, iki ziyaretçi dinlenme noktası bulunuyor. Milli park sahasında yabancı anıt ve mezarlık sayısı ise 33. Bunlar 1919 yılında düzenlenmeye başladı, Lozan Antlaşması'nın imzalanmasıyla da bugünkü hallerini aldı. Lozan Antlaşması'nın 124.-136. maddelerinde bu alandaki yabancı anıt ve mezarlıkların bakım ve onarımları hakkında hükümler bulunuyor. Bu hükümlere göre Britanya Kraliyet Harp Mezarlıklar Komisyonu'na bağlı olarak Çanakkale'de bulunan müdürlük tarafından bakım ve onarımları yapılıyor.
Kilye Koyu Ana Tanıtım Merkezi Uzun Devreli Gelişme Planı bünyesinde inşa edildi, 18 Mart 2005 tarihinde hizmete açıldı. Gezi amacıyla gelen turların bilgi alabilecekleri bir merkez olarak planlandı. Merkezin kapalı sergi alanında bilgi panoları ve dokunmatik bilgisayar ekranlı bilgi panoları bulunuyor. Açık sergi alanı ise savaş sırasında çekilmiş fotoğrafların yer aldığı mermer panolara sahip. Kafeterya, 100 kişilik sinevizyon gösteri salonu, toplantı salonu, kütüphane merkezdeki diğer üniteler. Binanın arka kısmındaki duvarda Çanakkale Savaşı'na katılmış Türk birlik komutanlarının portreleri var.
Kabatepe Müzesi
Kabatepe mevkiindeki müzede Arıburnu-Anafartalar bölgesindeki savaşlar hakkında bilgiler, savaş malzemeleri, üniformalar, Başbakanlık Arşiv Müdürlüğü'nden alınan bazı arşiv ve fotoğraflar sergileniyor. Kabatepe Müzesi 1984 yılında yapıldı; tanıtım merkezi, müze, otopark ve anıttan oluşuyor.
Bigalı Atatürk Evi
Dönemin köy muhtarına ait bu ev 18-25 Nisan 1915 tarihleri arasında Yarbay Mustafa Kemal tarafından 19. Tümen'in karargâhı olarak kullanıldı; 1973 yılında müze haline getirildi ve 1980'li yıllarda restore edildi. Atatürk Evi'nde Mustafa Kemal'in kullandığı bazı eşyalar, sivil ve askeri kıyafetleri sergileniyor.
Konaklama
Boğaz Ev Pansiyonu (Kilitbahir Köyü, Eceabat) 286-824 51 93
Öz ve Söz Pansiyon (Seddülbahir Köyü, Eceabat) 286-862 00 23
Meriç Pansiyon (Eceabat) 286-814 26 10
Hotel Kum (Kabatepe, Eceabat) 286-814 14 55
Önemli Telefonlar
Çanakkale Çevre Orman İl Müdürlüğü 286-213 81 41 Çanakkale DKMP Şube Müdürlüğü 286-212 34 17 Gelibolu Milli Park Müdürlüğü 286-814 10 25

GALA GÖLÜ MİLLİ PARKI / Edirne
Meriç Deltası'nda Pamuklu ve Küçük Gala gölleri ile Koyuntepe Sazlıkları'nı kapsayan 2 bin 369 hektarlık alan 1991 yılında tabiatı koruma alanı ilan edildi. Alanın sınırları 6 bin 90 hektara çıkartılarak 2005 yılında milli park yapıldı. Meriç Deltası Avrupa, Afrika ve Ortadoğu arasında göç eden çok sayıda göçmen kuş için önemli bir dinlenme alanı. Ilıman iklimi nedeniyle Avrupa'nın birçok sukuşu da kış aylarını burada geçiriyor. Milli park tehlike altındaki türlerden ak kuyruklu kartal (Haliaeetus albicilla), küçük karabatak (Phâlâcrocorax pygmeus), tepeli pelikan (Pelecanus crispus), çeltikçi (Plegadis falcinellus) gibi kuşlara ev sahipliği yapıyor. Alan kuğu (Cygnus olor), bahri (Podiceps cristatus) gibi toplam 130 adet kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Enez'in hemen kıyısındaki Ainos antik kenti de görkemli kalıntılarıyla gezilmeyi hak ediyor. Milli park Enez'e 10 kilometre, İpsala'ya 22 kilometre mesafede. Kıyıdaki Dalyan Gölü ve Enez'in 10 kilometre kuzeydoğusundaki Gala Gölü'ne araba yolları takip edilerek kolayca ulaşılabiliyor. Göldeki balıkçılarla anlaşıp tekne gezisi de yapılabilir. Konaklama Enez'de çok sayıda konaklama tesisi bulunuyor. Milli parka en yakın olanlar:
Balcı Motel 284-821 44 25
Ege Otel 284-811 60 33
Gala Motel 284-821 43 38
İnci Motel 284-821 53 53
Önemli Telefonlar Edirne İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 284-223 68 18

GÖREME TARİHİ MİLLİ PARKI / Nevşehir
Kapadokya, volkanik arazinin zaman içinde aşınmasıyla ortaya çıkan son derece ilginç oluşumlara sahip. Yöre, kültür varlıkları açısından da çok zengin. Nevşehir il sınırlarındaki Göreme Tarihi Milli Parkı 1986'da ilan edildi. Toplam 9 bin 572 hektarlık milli parkta bir ilçe merkezi (Ürgüp), üç kasaba (Uçhisar, Orthisar, Göreme) ve iki köy (Çavuşin, Aktepe) bulunuyor. Bölge ''Göreme Tarihi Milli Parkı ve Kapadokya'nın Kayalık Alanları'' adıyla 1985'ten beri de UNESCO'nun listesinde.
Tüften oluşan yumuşak tabakanın kolay, bazaltlı tabakanın ise zor aşınmasıyla oluşan ''peribacaları'' hayranlıkla izlenen oluşumlar. Ancak Göreme Tarihi Milli Parkı'nın fiziki yapısı onlardan ibaret değil. Parkta platolar, glasiler ve kırgıbayırları da bulunuyor. Muhteşem güzellikteki kayalık alanlar ve bunların arasında kalan yeşil vadiler tüm dünyaya sunulan doğal hazineler.
Fotoğrafçılık için birçok olanak barındıran milli park sahasında yürüyüş etkinliklerinin yanında binicilik ve kampçılık da yapılabiliyor. Milli parkı özel şirketlerce düzenlenen balon gezileriyle gökyüzünden de keşfetmek mümkün. Belli güzergâhlarda gerçekleştirilen jeep-safariler ve bisikletli geziler, milli parkta dolaşım için sunulan diğer hizmetler. Başta Ürgüp ve Göreme olmak üzere milli park sahası içerisinde bulunan turistik restoran ve eğlence yerleri, bölgenin erişilebilirliğinin yüksek olması nedeniyle çevre illere de hizmet veriyor. Saha içerisinde yüz civarında turistik tesisin yanında, Milli Parklar Genel Müdürlüğü'ne ait idare ve ziyaretçi binası olarak hizmet veren ''Göreme Evi'' adlı bir tesis de bulunuyor.
Milli parkta Hıristiyanlığın geliştiği ilk dönemleri ve manastır hayatını yansıtan kilise, şapel ve diğer kaya oyma mekânlar bulunuyor. Kaya oyma mekânların dışında yörede geleneksel Anadolu konut dokusunun da en güzel örnekleri bulunuyor.
Bu doku içerisinde yaşayan halkın örf ve âdetleri, üretim şekilleri, el sanatları milli parkın diğer kültürel zenginliklerini oluşturuyor. Günümüzde halen devam eden bağcılık, pekmez ve şarap yapımı, oniks taşının işlenmesi, dokumacılık, çömlekçilik yerel kültürü yansıtan etkinlikler. Konaklama Ziyaretçiler milli park içinde ve yakınındaki yerleşimlerde, Ürgüp, Göreme, Ortahisar, Uçhisar ve Avanos'taki otel ve pansiyonlarda konaklayabilir.
Önemli Telefonlar Nevşehir İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 384-212 99 19

GÜLLÜK DAĞI (TERMESSOS) MİLLİ PARKI / Antalya
Arkeolojik değerleri ve yaban hayat zenginliğiyle dikkat çeken Güllük Dağı (Termessos) Milli Parkı 6 bin 702 hektarlık alana sahip. Antalya il merkezinin 34 kilometre kuzeybatısındaki bu özel bölge 1970 yılında milli park ilan edildi. Milli park sınırlarında Termessos antik kentinden jeomorfolojik oluşumlara birçok farklı değer bulunuyor.
Güllük Dağı (Termessos) Milli Parkı'nın yüksekliği 250 metreden 1665 metreye kadar çıkıyor. Akdeniz iklim tipinin bitki topluluklarını sergileyen orman ve maki örtüsünde 680 bitki türü tespit edildi, bunların 39'u endemik, 2 türün ise dünyada bilinen tek yaşam alanı Güllük Dağı. Milli parkta ayrıca alageyik (Dama dama), yabankeçisi (Capra aegagrus), vaşak (Lynx lynx) ve karakulak (Caracal caracal) gibi önemli memeli hayvanlar yaşıyor. Türkiye'deki 459 kuş türünün 113'ü milli parkta görülebiliyor. Anadolu'nun en iyi korunmuş antik kentlerinden biri olan ve milli parka adını veren Termessos, Güllük Dağı yamaçlarında denizden 1050 metre yükseklikte yer alıyor. Kentte mevcut yapılardan en eskileri Hellenistik devre ait mezarlar. Diğer kalıntılarsa Roma dönemine ait. Surlar, kuleler, kral yolu, agora, tiyatro, zengin süslemeli mezarlar, sarnıçlar Termessos'un görkemli kalıntılarından bazıları.
Sarp kayalıklar, duvarları 600 metreye kadar yükselen Mecine Kanyonu gibi etkileyici oluşumlara sahip milli park, jeomorfolojik özellikleriyle de dikkat çekiyor. Doğa yürüyüşleri, uygulamalı doğa eğitimi gibi etkinliklerin yapıldığı milli parkın idari merkezi ziyaretçilere alan hakkında her türlü bilgiyi veriyor. Konaklama Milli park alanında kamp alanı bulunuyor.
Önemli Telefonlar Antalya İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 242-345 14 65

HATİLA VADİSİ MİLLİ PARKI / Artvin
Ormanlarla kaplı Hatila Vadisi, Artvin il merkezine 10 kilometre uzaklıkta. Alanı 17 bin 138 hektarı bulan vadi 1994 yılında milli park ilan edildi. Birçok yan dere ile beslenen Hatila Vadisi yaklaşık 25 kilometre uzunluğunda. Görkemli bir topografyaya sahip vadinin orta kesimlerinde kanyon ve boğaz tipi vadi oluşumu bulunuyor. Milli park, aralarında endemik türlerin de bulunduğu çok sayıda bitki ve hayvana ev sahipliği yapıyor. Hatila Vadisi'nin düşük yükseltilerinde yaprağını döken yayvan yapraklı bitkiler, yüksek kesimlerinde ise iğneyapraklı, her dem yeşil bitkilerden oluşan ormanlar bulunuyor. Vadinin Çoruh Nehri'ne bağlandığı kesimlerde fıstıkçamı (Pinus pinea) yayılış gösteriyor. Bir Akdeniz iklimi bitkisi olmasına rağmen fıstıkçamı bu yörede doğal olarak yetişiyor. Hatila Vadisi ormanları 1960'lı yıllarda Gürcistan ormanlarından gelen zararlı böceklerin tahribatına uğradı. Böceklerle mücadele uzun yıllar devam etti.
Milli park sınırları içerisinde yayılış gösteren bitki örtüsünün yüksekliğe göre dağılımı şöyle:
200-600 metre: Gürgen, yapraklı kayacık, adi şimşir, Çoruh meşesi, patlangaç çalısı, doğu gürgeni, çitlembik, sumak, sandal, ladin, Akdeniz defnesi, nar.
600-800 metre: Adi gürgen, Anadolu kestanesi, çınar yapraklı akçaağaç, ova akçaağacı, doğu Karadeniz akçaağacı, dağ karaağacı, Kafkas ıhlamuru, sivri meyveli dişbudak, sakallı kızılağaç.
800-1400 metre: Doğu kayını, dağ karaağacı, Kafkas ıhlamuru, adi gürgen, akçaağaç türleri, doğu ladini, sarıçam, göknar, porsuk.
1400-1900 metre: Doğu ladini, sarıçam, doğu Karadeniz köknarı. 1900-2400 metre: Ormangülü, üvez, huş. Yörede ayı (Ursus arctos), yabandomuzu (Sus scrofa), kurt (Canis lupus), tilki (Vulpes vulpes), porsuk (Meles meles), yabankeçisi (Capra aegagrus), sansar (Martes sp.), çakal (Canis aureus) gibi memeli hayvanlar bulunuyor. Atmaca ( Accipiter nisus), kaya kartalı (Aquila chrysaetos), dağhorozu (Tetrao mlokosiewiczi) ise alanın kuş türleri arasında. Hopa engereği (Vipera kaznakovi) ise milli parkta bulunan önemli bir yılan türü. Milli parka adını veren Hatila Vadisi'yle bitişiğindeki küçük vadiler, ziyaretçiler için etkileyici peyzaj güzellikleri barındırıyor. Ayrıca Hatila Vadisi'nde foto safari, bisiklet safari, doğa yürüyüşü gibi faaliyetler yapılabiliyor. Milli park içinde bir ziyaretçi merkezi de var.
Konaklama
Milli park sınırlarında günübirlik ve kamp kullanımları (çadır ve karavan) için belirlenmiş alanlar bulunuyor.
Otel Koru 466-212 65 65
Otel Karahan 466-212 18 00
Önemli Telefonlar Artvin İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 466-212 73 65

HONAZ DAĞI MİLLİ PARKI
PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARŞİVİ
Ege Bölgesi'nin en yüksek noktası 2 bin 528 metreyle Honaz Dağı. Dik yapısıyla dikkat çeken ve biyolojik çeşitlilik açısından önemli bir merkez olan Honaz, 1995 yılında milli park ilan edildi. Ardından 1998 yılında sınırları büyütülerek 10 bin hektara yaklaştı. Alanda saptanan 993 bitki türünün 34'ü endemik. Honaz Dağı Milli Parkı sınırları içinde karaçam (Pinus nigra) ve kızılçam (Pinus brutia) yoğun olarak bulunuyor; yer yer meşe (Quercus sp.) ve yüksek yerlerde ardıç (Juniperus sp.) ağacına da rastlanıyor.
Milli parkta en sık görülen hayvan dağkeçisi (Capra aegagrus). Yabandomuzu (Sus scrofa), tavşan (Lepus europaeus), tilki (Vulpes vulpes), sansar (Martes sp.) ve porsuk (Meles meles) da yörede yaban hayatın diğer üyeleri arasında.
Honaz Dağı Milli Parkı, yüzey şekilleri ve iklimi sayesinde kayak sporu için çok uygun. Delta kanat, yamaç paraşütü ve doğa yürüyüşleri de milli parkta yapılabilecek etkinlikler arasında. Bu nitelikleri sayesinde Birinci Dünya Hava Oyunları 1997 yılında Honaz Dağı'nda gerçekleştirilmişti.
Colossae antik kenti Honaz Dağı Milli Parkı sınırları içinde kalıyor. Kent, Phrygia'ınn önemli merkezlerinden biriydi. Pers egemenliğinde ise en parlak çağlarını yaşadı. Ama İÖ 3. yüzyıldan itibaren bölgede diğer kentlerin ağırlık kazanmasıyla önemini giderek yitirdi. Günümüzde Colossae'de çok sayıda kaya mezarı görülebiliyor. Sahada yapılacak arkeolojik araştırmalarla kentin zenginliğinin daha da artması bekleniyor.
Konaklama
Honaz ilçesi ve Denizli il merkezinde konaklamak için çok sayıda seçenek bulunuyor.
Atmaca Otel 258-2865034
Önemli Telefonlar Denizli İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 258-2116897

ILGAZ DAĞI MİLLİ PARKI / Kastamonu - Çankırı
Ilgaz Dağı ve yakın çevresinin 1088 hektarlık bölümü 1976 yılında milli park yapıldı. Milli park alanının tamamı 1997 yılında ilan edilen Kastamonu-Çankırı Ilgaz Kış Sporları Turizm Merkezi içerisinde kalıyor.
Ilgaz, Karadeniz ile İç Anadolu bölgeleri arasındaki geçiş kuşağında. Alanda 37 endemik bitki türü bulunuyor, bunlardan Festuca ilgazensis gibi 3 bitki türünün bilinen dünya dağılımı Ilgaz Dağları ile sınırlı. Ilgaz Dağı Milli Parkı'nın kuzeye bakan yamaçlarının alçak kesimleri genel olarak nemcil meşe (Quercus sp.) ve karaçam (Pinus nigra) ormanlarıyla kaplı. Yükseklerde, 1000- 1300 metreler arasında gürgen (Carpinus sp.) ve kayın (Fagus sp.) egemen durumda. Bunlara diğer odunsu bitkiler ve yaprağını döken çalı toplulukları da katılıyor. Daha yukarıda, 1500 metre üzerinde ise Uludağ köknarı (Abies bornmulleria) ve sarıçam (Pinus silvestris) saf ya da karışık ormanlar kuruyor. Bu kesim, Türkiye'nin kuzeyine özgü nadir türler bakımından zengin. Alpin kuşak 2 bin-2 bin 200 metreden sonra başlıyor ve birçok endemik tür barındırıyor.
Ilgaz Dağı Milli Parkı'nın ormanları geyik (Cervus elephus), karaca (Capreolus capreolus) gibi otobur büyük memeliler için ideal. Bunlarla birlikte Ilgaz çevresinde yabandomuzu (Sus scrofa), boz ayı (Ursus arctos), kurt (Canis lupus), tilki (Vulpes vulpes), porsuk (Meles meles), ağaçsansarı (Martes martes) ve kayasansarı (Martes foina) gibi memeli türleri var. Dağın kayalık yüksek kesimleri çok sayıda yırtıcı kuş da barındırıyor. Bunlar arasında kızıl akbaba (Gyps fulvus), sakallı akbaba (Gypaetus barbatus), küçük kartal (Hieraetus pennatus) ve kara çaylak (Milvus migrans) sayılabilir. Yörede ayrıca angıt (Tadorna ferruginea), kara ağaçkakan (Dryocopus martius) ve Anadolu sıvacısı (Sitta krueperi) gibi çok sayıda kuş türünün de yaşadığı biliniyor. Ilgaz Dağı Milli Parkı'nda 1990'lı yıllardan bu yana kış turizmi etkinlikleri yapılıyor. Milli park içinde ya da yakınında bulunan tesisler kayak için gelen ziyaretçilere hizmet veriyor.
Konaklama
Ziyaretçiler için milli park içinde üç otel, ayrıca kış sporları için özel sektörce işletilen iki adet kayak pisti ve telesiyej hattı bulunuyor.
Köy Hizmetleri Tesisleri 366-239 10 55
Önemli Telefonlar Kastamonu İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 366-212 55 31

İĞNEADA LONGOZ ORMANLARI MİLLİ PARKI / Kırklareli
Karadeniz kıyısında Türkiye-Bulgaristan sınırında yer alan İğneada Longuzu, mevsimsel subasar ormanları, bataklıkları, tatlı su gölleri ve kıyı kumullarını bir arada bulunduran ender ekosistemlerden biri. Kırklareli sınırlarındaki 3 bin 155 hektarlık alan 2007 yılında milli park ilan edildi.
İğneada beldesindeki Longoz Ormanları, Yıldız (Istranca) Dağları'ndan Karadeniz'e akan derelerin taşıdığı alüvyonların birikmesi ve mevsimsel olarak sular altında kalmasıyla oluşuyor. İğneada Longoz Ormanları Milli Parkı'nda beş göl bulunuyor. Erikli Gölü, yaz aylarında denizle bağlantısı kesilen bir lagün. Mert Gölü ise Çavuşdere'nin denize döküldüğü yerde.
Alanın en güneyindeki Saka Gölü orman ve kumullar arasında. Hamam ve Pedina gölleri ise iç tarafta yer alıyor.
Alan içerisindeki kıyı kumullarını İğneadafi ziki olarak ikiye ayırıyor. Kuzeyde yer alan kıyı kumulları Erikli Gölü'nün doğu kısmından başlayarak İğneada'ya kadar uzanıyor. Güneyde yer alan kıyı kumulları ise Mert Gölü'nü denize bağlayan kanal bölgesinden başlayarak Saka Gölü güneyine kadar uzanıyor ve yer yer genişliği 50-60 metreye ulaşıyor. Yaklaşık 10 kilometre uzunluğundaki kumullar Karadeniz'in güneybatısına özgü bitki türleriyle büyük önem taşıyor. Göl ve bataklık alanlarıyla deniz arasında bir bant oluşturan kıyı kumullarında ise uluslararası sözleşmelerle koruma altına alınan bitkiler yer alıyor. Milli park, sahip olduğu nadir ve hassas ekosistemler zinciri ve zengin biyolojik çeşitliliği sayesinde yalnızca Türkiye'nin değil, Avrupa'nın da önemli doğal alanlarından biri.
Kıyı kumulları, Longoz Ormanları ile birlikte İğneada'nın en hassas ekosistemlerini oluşturuyor. Kıyı kumulu üzerinde zengin bitki türleri bulunuyor. Sahil, ön cephe kumul ve sabit kumul bitki örtüleri son derece iyi durumda. Alanda dişbudak (Fraxinus sp.), meşe (Quercus sp.), kızılağaç (Alnus glutinosa) gibi ağaç türleri bulunuyor. Buna ek olarak tırmanıcı bitki türleri ormanın en belirgin özelliği.
İğneada ve çevresi hayvan varlığı açısından da çok zengin. Yabankedisi (Felis silvestris), karaca (Capreolus capreolus), porsuk (Meles meles), tilki (Vulpes vulpes) ve susamuru (Lutra lutra) alandaki memeli hayvanlar arasında. Milli park kuş türleri açısından da ilgi çekici. Ak kuyruklu kartal (Halieetus albicilla), küçük orman kartalı (Aquila pomarina) ve kara ağaçkakan (Dryocopus martius) önemli kuş türlerinden.
İğneada, Karadeniz balıklarının bol ve taze bulunabildiği yerlerin başında geliyor. Kış sezonunda kalkan (Psetta maxima), hamsi (Engraulis encrasicolus) bol bulunuyor. Yaz sezonunda ise istavrit (Trachurus sp.), tekir (Mullus sp.), mezgit (Merlangius euxmus), dilbalıkları (Solea solea) sık görülüyor.
Milli park alanı Kırklareli'nin Demirköy ilçesine bağlı İğneada beldesi sınırlarında. Demirköy'e yaklaşık 25 kilometre uzaklıktaki İğneada'ya İstanbul'dan otobüs kalkıyor. Özel araçla otoyoldan Saray, Vize, Poyralı, Demirköy istikametinden İğneada'ya ulaşılıyor.
Konaklama
İğneada'da otel, pansiyon, ev pansiyonunun yanında çadırla konaklama imkânı da var. Çadır alanı olarak İğneada Belediyesi'nin ayırdığı üç bölge bulunuyor.
Afra Deniz Otel, İğneada 288-692 28 85
Akkuş Otel, İğneada 288-615 11 76
Önemli Telefonlar Kırklareli Çevre ve Orman Müdürlüğü 288-212 8256
Kırklareli DKMP Şube Müdürlüğü 288-212 3746

KAÇKAR DAĞLARI MİLLİ PARKI / Rize
Doğal ve kültürel değerlerinin korunması için Kaçkar Dağları 1994'te milli park ilan edildi. Toplam 51 bin 550 hektarlık alanın büyük bölümü Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde; küçük bir kısmı da Artvin ve Erzurum illerine giriyor.
Kaçkar Dağları'nı batıdan Fırtına Deresi, kuzeyden ve doğudan Hemşin Deresi, güneyden ise Barhal Çayı çevreliyor. Bitki varlığı açısından son derece zengin olan bu derelerin vadileri, Türkiye'de ormangüllerinin 3 bin metreye ulaştığı tek yer. Alan ayrıca içerdiği ender ekosistemlerinden dolayı WWF (World Wildlife Fund for Nature) tarafından dünyanın korunması öncelikli 100 bölgesinden biri olarak seçildi.
Milli parkta 18 bin 13 hektar orman bulunuyor. Doğu ladini (Picea orientalis) yöredeki önemli ağaç türlerinden biri. Kaçkar Dağları'nda kurt (Canis lupus), boz ayı (Ursus arctos), tilki (Vulpes vulpes), yabankeçisi (Capra aegagrus) ve çengel boynuzlu dağkeçisi (Rupicapra rupicapra) gibi büyük memeli hayvanlar bulunuyor. Alanda alpin kuş türleri olan dağhorozu (Tetrao mlokosiewiczi) ve urkeklik (Tetraogallus caspius) gibi türler ürüyor. Nadir böcek, sürüngen, kuş, memeli türlerine sahip yörede endemik Karadeniz alası da var.
Kaçkar Dağları'nda yıllık yağış miktarı 2 bin 200 milimetreyi buluyor. Yüksekliğin kıyıdan itibaren ani şekilde 4 bin metreye yaklaşması iklim elemanlarında hızlı bir değişime neden oluyor. Yüksekliğin 3 bin-3 bin 100 metreyi geçtiği yerlerde kar bütün yıl yerde kalıyor.
Kaçkar Dağları, Anadolu'da yayla geleneğinin en iyi korunduğu yerlerden biri. Milli parkta ekoturizm, termal turizm, kültür turizmi ve doğa sporları giderek gelişiyor. Kaçkar Dağları Milli Parkı ayrıca Türkiye'nin en önemli doğa yürüyüşü ve dağcılık merkezlerinden biri.
Konaklama
Çamlıhemşin ilçesi, Ayder Yaylası başta olmak üzere yayla alanlarının bazı bölümlerinde kontrollü olarak çadır ile konaklama yapılabiliyor. Milli park yakınında konaklama tesisleri de bulunuyor.
Sis Otel 464-657 20 30
Yeşil Vadi 464-657 20 50
Haşimoğlu Otel 464-657 20 37
Çamyuva Pan. 466-832 20 01
Önemli Telefonlar
Rize Çevre Orman İl Müdürlüğü 464-213 55 47
Rize DKMP Şube Müdürlüğü 464-213 05 57

KARAGÖL SAHARA MİLLİ PARKI / Artvin
Göl, orman, yayla, üstün peyzaj değerleri ve manzara bütünlüğüne sahip Karagöl- Sahara ve yakın çevresini kapsayan 3 bin 766 hektarlık saha, 1994 yılında milli park ilan edildi. Şavşat ilçesi sınırlarındaki milli park iki bölümden oluşuyor.
Karagöl Bölümü
Şavşat ilçesine 25 kilometre uzaklıktaki Karagöl, ormanlar içinde bir heyelan gölü. Gölün kuzeydoğusundaki Bagat mevkii ve çevresinde çim kayağı yapmaya müsait alanlar bulunuyor. Önemli bir turizm potansiyeline sahip sahada ladin (Picea orientalis), sarıçam (Pinus sylvestris), ormangülü (Rhoddendron sp.), kızılcık (Cornus mas), fındık (Corylus avellana) gibi ağaç ve ağaççık türleri yayılış gösteriyor. Orman çileği, böğürtlen çalı; eğrelti ve çayır otları da otsu bitkiler arasında. Alanda ayrıca boz ayı (Ursus arctos), kurt (Canis lupus), domuz (Sus scrofa), porsuk (Meles meles), tilki (Vulpes vulpes), vaşak (Lynx lynx) gibi memelilerle, kuş, balık ve sürüngen türleri yaşıyor. Karagöl'ün doğu ve batısındaki ormanlık alanlar günübirlik ve kamp kullanımı için uygun.
Sahara Bölümü
Şavşat ilçesine 17 kilometre uzaklıktaki Sahara bölgesi, Şavşat-Ardahan karayolu üzerinde. Ladin ve köknarlardan oluşan orman örtüsü oldukça seyrek bir dokuya sahip. Alt zonlarda ise sarıçam da yayılış gösteriyor. Yörede antropojen step karakterindeki sahâlâr geniş yer kaplıyor. Kocabey Yaylası ve çevresinde Alpin zona ait bitki türleri yayılış gösteriyor. Reşat Deresi kenarında 1700-1800 metrelerde kademeli olarak yer alan düzlükler “Sahara Pancar Şenlikleri”ne sahne oluyor. Şenlikler, yöreye turizm açısından büyük hareketlilik ve ekonomik katkı sağlıyor.
Konaklama
Karagöl bölümünde kır gazinosu olarak da kullanılan bir tesis bulunuyor. Sahara Kocabey Yaylası'nda ise Milli Parklar ve Av Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü'ne ait kır gazinosu, kamp olanakları, yayla evleri var.
Önemli Telefonlar
Artvin Çevre Orman İl Müdürlüğü 466-212 60 48 Artvin DKMP Şube Müdürlüğü 466-212 73 65

KARATEPE-ASLANTAŞ MİLLİ PARKI
Osmaniye ili Kadirli ilçesi sınırlarında bulunuyor. Ceyhan Nehri kenarındaki 7 bin 715 hektarlık alan 1958'de milli park ilan edildi.
Osmaniye'ye 25 kilometre mesafedeki Karatepe-Aslantaş Milli Parkı, bitki varlığı açısından çok zengin. Aslantaş Baraj Gölü de mevsimsel olarak değişen su seviyesiyle çevresindeki bitki varlığını etkiliyor. Milli parkın bitki örtüsünün çeşitliliği ve mevsimlere bağlı olarak değişen manzarası özellikle ilgi çekici. Yaprak döken türlerden menengiç, sumak ve bazı meşe türleri sonbahar mevsiminde sarı ve kırmızıya dönen yapraklarıyla renk kompozisyonunu zenginleştiriyor. Karatepe zirvesinden kuzey ve kuzeydoğu yönüne bakıldığında görünen yoğun bitki örtüsü ile geniş su aynasının oluşturduğu peyzaj bütünü, milli parkın en önemli unsurlarından.
Milli park ve yakın çevresi kuş türleri yönünden de oldukça zengin. Bunun en önemli nedenleri alanın habitat zenginliği ve koruma önlemleri. Alanda ayrıca 17 memeli hayvan, 12 sürüngen, 5 amfi bi, 22 balık türü bulunuyor.
Karatepe-Aslantaş Kalesi, Geç Hitit döneminden İÖ 8. yüzyıldan kalma. Burada bulunan yazıtlar hem Hitit hiyeroglifl erine, hem Fenike diline yer vermesiyle dikkat çekiyor. Yazıtların çift dilli olması Hitit hiyeroglifl erinin okunabilmesini sağlamıştı. Karatepe- Aslantaş'taki eserler mimari bir bütünün parçaları olduğundan yerlerinden alınıp kapalı bir müzeye taşınmadı, kendi tarihi ve doğal çevreleri içinde onarılarak açık hava müzesi halinde sergilendi. Roma ve Bizans döneminde de yerleşim gören alanda, özellikle Pınarözü köyü yakınlarında bazilika tipinde bir tapınağın tabanındaki mozaikler dikkat çekici.
Konaklama
Karatepe-Aslantaş Milli Parkı içindeki piknik alanında çadır kurulabilir. Kadirli ve Osmaniye'de de konaklama merkezleri bulunuyor. Kadirli Belediyesi Sülemiş Tesisleri 328-718 12 17
Önemli Telefonlar Osmaniye İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 328-825 88 26

KAZDAĞI MİLLİ PARKI / Balıkesir
Biga Yarımadası'nın en yüksek kütlesi olan Kazdağı'nın 21 bin 450 hektarlık bölümü 1993 yılında milli park ilan edildi. Su kaynakları ve şelaleleriyle bir cazibe merkezi olan Kazdağı, mitolojide ''bin pınarlı İda'' olarak nitelendiriliyordu.
Milli park özellikle bitki, kuş ve memeli hayvan türleri açısından çok zengin. Alanın milli park ilan edilmesi ve avlanmanın yasaklanmasıyla yaban hayvanı sayısında artış görüldü. Alanda bulunan 37 bitki taksonu endemik olup bu türlerden 9'u tüm dünyada sadece Kaz Dağları'nda görülüyor. Kazdağı köknarı (Abies nordmanniana equi-trojana) bu türlerden en iyi bilineni. Milli parkta boz ayı (Ursus arctos), kurt (Canis lupus), karaca (Capreolus capreolus), tilki (Vulpes vulpes), porsuk (Meles meles), sansar (Martes sp.) gibi büyük memeli hayvanlar yaşıyor. Alanda bulunan kuşların başında kaya kartalı (Aquila chrysaetos), puhu (Bubo bubo) ve Anadolu sıvacısı (Sitta krueperi) türleri geliyor.
Milli parkın güneyindeki Güre Kaplıcaları önemli bir termal merkez. Güre beldesinin sınırlarında kalan Pınarbaşı'nın en önemli özelliği, Kazdağı'nın kar sularının bir kısmının kaynak halinde buradan çıkıp dere oluşturması. Zeytinli beldesine dört buçuk kilometre mesafedeki Sutüven (Hasanboğuldu) de manzarasının güzelliği ve sularıyla ziyaretçilerden rağbet görüyor. Yakın çevrede Adramyttion, Antandros ve Assos gibi önemli antik kentler de bulunuyor. Milli park içinde rekreasyon amaçlı iki adet günübirlik kullanım alanı var.
Konaklama
Milli park yetkilerinin göstereceği kontrollü noktalarda çadırla konaklama yapılabiliyor. Yörede çok sayıda konaklama tesisi de var.
Önemli Telefonlar
Balıkesir İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 266-261 62 84

KIZILDAĞ MİLLİ PARKI / Isparta
MİLLİ PARKLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Kızıldağ ve çevresi ilk olarak 1969 yılında milli park ilan edildi; 1993 yılında da alanı genişletilerek 59 bin 400 hektara çıkarıldı.
Akdeniz Bölgesi orman kuşağından İç Anadolu step bölgesine geçiş zonunda yer alan milli park, doğal peyzaj özellikleri açısından etkileyici bir çeşitlilik gösteriyor. Dağlık alanlar, yaşlı orman örtüsü, su yüzeyi, düzlükler, dik ya da yumuşak yamaçlar bir bütün olarak alanın karakterini oluşturuyor. Bu özelliklerden en önemlisi orman örtüsü. Alanda ılıman bölge vejetasyonu hâkim. Özellikle ardıç (Juniperus sp.), sedir (Cedrus sp.), karaçam (Pinus nigra), kızılçam (Pinus brutia), köknar (Abies sp.) ve meşe (Quercus sp.) ormanları geniş yayılım gösteriyor.
Hayvan türleri açısından çok zengin olan Kızıldağ Milli Parkı'nda 173 kuş türü tespit edildi. Beyşehir Gölü Havzası da balık türleri için önem taşıyor. Bu sularda kadifebalığı (Tinca tinca), tatlı su kefali (Leuciscus cephalus), gökçebalık (Alburnus akili), gümüşbalığı (Atherina boyeri) gibi türler yaşıyor.
Kızıldağ Milli Parkı'nda mağaracılık faaliyetlerine uygun birçok oluşum bulunuyor. Yenişarbademli'nin 8 kilometre kuzeybatısındaki Pınargözü, dünya literatürüne girmiş önemli mağaralardan biri. Büyüksivri Tepesi ise 1840 metrelik yüksekliğiyle dağcılar için önemli bir alan. Günübirlik rekreasyonel kullanıma uygun milli parkta Sindel, Küre, Karamık, Körkuyu, İncebel, Malanda gibi yaylalar bulunuyor. Yaylalarda yılın belli dönemlerinde Honamlı Yörükleri konaklıyor. Doğa yürüyüşlerine uygun milli park, Beyşehir Gölü'ne bakan manzara noktalarına da sahip.
Konaklama
Kızıldağ Milli Parkı'nda günübirlik dinlenme ve piknik alanları ile bungalovlar ve çadırlı kamp alanı bulunuyor.
Önemli Telefonlar
Şarkikaraağaç DKMP Müd. 246-411 37 80

Isparta DKMP Şube Müd. 246-228 53 62

KOVADA GÖLÜ MİLLİ PARKI / Isparta
Eğirdir ilçesindeki 6 bin 534 hektarlık alan 1970 yılında milli park ilan edildi. En önemli kaynak değeri Kovada Gölü olan milli park, yaban hayat zenginliği ve manzara noktalarıyla bölgede önemli bir cazibe merkezi. Isparta il merkezine 58 kilometre, Eğirdir ilçe merkezine 24 kilometre mesafede.
Eğirdir Gölü'nün bir uzantısı olan Kovada Gölü, aradaki dar vadinin alüvyonlarla dolması sonucunda bugünkü şeklini aldı. Genişliği dokuz kilometreyi bulan göl çevresinde doğal yaşam için önemli habitatlar uzanıyor. Alan yüzde 71 gibi yüksek bir oranda ormanlarla kaplı. Milli parkta orman kuran ağaçlar karaçam (Pinus nigra), kızılçam (Pinus brutia), ardıç (Juniperus sp.) ile meşe (Quercus sp.) türleri. Göl çevresinde çınar ve yüksek rakımlarda Toros köknarıyla (Abies cilicica) Toros sediri (Cedrus libani) de karışıma katılıyor. Kovada Gölü Milli Parkı sınırlarında 28 endemik bitki türü bulunuyor.
Kovada Gölü'nde sazan, tatlı su levreği (Leuciscus cephalus), tatlı su ıstakozu (Astacus leptodactylus) gibi su canlıları görülüyor. Milli parkta en çok rastlanan türler ise yabandomuzu, sansar, porsuk, tilki, tavşan ve sincap. Yöre kuşlar açısından da büyük önem taşıyor. Angıt (Tadorna ferruginea) ve keklik (Alectoris chukar) Kovada Gölü Milli Parkı'ndaki türler arasında. Günübirlik etkinlikler, kampçılık, doğa yürüyüşleri yapılabilen milli parkta bir kır gazinosu da bulunuyor.
Konaklama
Alan içinde çadır ve karavanla konaklama mümkün. Milli parkta konaklama tesisi bulunmadığından ziyaretçiler Eğirdir ilçesindeki tesislerden yararlanabilir.
Önemli Telefonlar
Isparta DKMP Şube Müd. 246-228 53 62 / 228 74 64

KÖPRÜLÜ KANYON MİLLİ PARKI / Antalya
Köprülü Kanyon ve yakın çevresini kapsayan 36 bin 614 hektarlık alan 1973 yılında milli park ilan edildi. Birbiriyle ilişkili çok sayıda ekosisteme sahip alan önemli kültür varlıkları da barındırıyor. Köprülü Kanyon Milli Parkı, Antalya'nın Manavgat ilçesi sınırlarında.
Milli parkın denizden yüksekliği 150 metre ile 2 bin 500 metre (Bozburun Dağı) arasında değişiyor. Alan tipik karstik yapılar, mağaralar, dik kayalıklar, pınarlar açısından çok zengin. Bazı kesimlerde muhteşem kireçtaşı sütunlar ve kuleler bulunuyor.
Yörede ''adamkayalar'' ya da ''şeytan kayaları'' olarak da adlandırılan yapılar, alt katmanlarda eriyebilen kireçtaşını koruyan sert konglomera şapkaları yardımıyla oluşuyor. Köprüçay'ın aktığı kanyon ise Anadolu'da benzerleri içinde en etkileyici olanlardan biri. Çok sayıda pınarın çaya karıştığı kanyonun dibi yer yer neredeyse güneş ışığı almıyor.
Köprülü Kanyon Milli Parkı'nda bulunan yaklaşık 400 hektarlık doğal servi (Cupressus cempervirens) ormanı, Akdeniz Bölgesi'ndeki en büyük doğal servi ormanı. Sedir (Cedrus libani) ve Toros köknarıyla (Abies cilicica) karışık olan karaçam ormanları da ekolojik açıdan çok önemli. Yaban keçisi (Capra aegagrus), kızıl akbaba (Gyps fulvus), Köprüçay'da yaşayan kırmızı benekli alabalık (Salmo trutta), turizm açısından önemli bir kuş türü olan Anadolu sıvacısı (Sitta krueperi) milli parkta yayılış gösteren hayvanlar arasında.
Köprülü Kanyon Milli Parkı antik köprüler, Selge kenti kalıntıları gibi arkeolojik zenginliklere de sahip. Oluk Köprü, Büğrüm Köprüsü yöredeki tarihi taş köprülerin en bilinenleri. Doğa yürüyüşleri için uygun parkurlara sahip milli parktan akan Köprüçay, Türkiye'nin önemli rafting merkezlerinden. Çay kıyısında ayrıca alabalık tesisleri bulunuyor.
Konaklama
Milli parkta Beşkonak, Karabük, Çaltepe ve Demirciler köylerindeki pansiyonlarda konaklamak mümkün. Köprülü Kanyon Milli Parkı'nda kamp alanı, bungalov gibi seçenekler de var. Yakında yer alan Manavgat, Side, Belek gibi merkezlerde de çok sayıda konaklama seçeneği bulunuyor.
Önemli Telefonlar
Antalya DKMP Şube Müd. 242-343 26 52

KUŞ CENNETİ MİLLİ PARKI / Balıkesir
Balıkesir'in Bandırma ilçesi sınırları içerisinde yer alan 64 hektarlık bölüm 1959 yılında Kuş Cenneti Milli Parkı ilan edildi. Parkın sınırları 2005 yılında 24 bin 47 hektara çıkarıldı.
Asya Avrupa Afrika kıtaları arasındaki kuş göç yolları üzerinde bulunan milli parkın karakteristik canlı türü kuşlar. Ördek, kaz, sakarmeke, tepeli batağan, yeşilbaş, elmabaş patka, sutavukları, küçük akbalıkçıl, erguvani balıkçıl, çeltikçi, alacabalıkçıl, gece balıkçılları, saz bülbül ve kamış bülbülleri, ak mukallit, sarı asma, çulhakuşu önem taşıyan türler.
Milli parkın en baskın sukuşu türü karabatak. Kuş Gölü'nde gruplar halinde gözlenen ak pelikanlar da göç döneminde bölgenin en önemli konukları ve çoğunlukla Kuş Cenneti'nin batı kıyılarında dinleniyorlar.
Kuş Cenneti Milli Parkı 266 kuş, 118 bitki, göldeki 23 balık ve çeşitli sürüngen türleri için yaşamsal öneme sahip. Göl tepeli pelikan (Pelacanus crispus), küçük karabatak (Phâlâcrocorax pygmeus), gece balıkçılı (Nycticorax nycticorax), sumru (Sterna hirundo) ve mahmuzlu kızkuşu (Vanellus spinosus) için önemli bir üreme alanı. Ayrıca göç döneminde çok sayıda ak pelikan (Pelacanus onoctrotalus) ve nesli küresel ölçekte tehlike altında olan dikkuyruk (Oxyura leucocephâlâ) için dinlenme alanı. Göl ve yakın çevresi 1981 yılında 1. derece doğal sit alanı statüsüne de sahip oldu.
Nesli tehlike altında olan Cobitis puncticulata adlı içsu balığı dünya üzerinde yalnızca bu gölde yaşıyor.
Gölün kuzeydoğusundaki Kuşcenneti köyünün yakınında kuş gözlem kulesinin de bulunduğu bir ziyaretçi merkezi var. Gölde tekne kiralayarak belli bir mesafeye kadar gezilebiliyor. Mart temmuz arası ve eylül ekim ayları kuş gözlemi için en uygun zamanlar. Manyas Gölü'nün güney kıyılarında derelerin oluşturduğu deltalar da görülmeye değer.
Burası Türkiye'nin ''kuş cenneti'' olarak tanınan ilk sulak alanı. Kuş Cenneti Milli Parkı'na kuş zenginliği ve başarılı koruma uygulaması nedeniyle 1975'te Avrupa Konseyi'nce A sınıfı Avrupa Diploması verildi.
Konaklama
Milli parkta konaklama tesisi yok. Sığırcıatik köyündeki pansiyonlar kullanılabilir.
Önemli Telefonlar
Balıkesir İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 266-261 62 84
Bandırma DKMP Müh. 266-721 29 11
Kuş Cenneti Milli Parkı 266-735 54 22

KÜRE DAĞLARI MİLLİ PARKI / Bartın-Kastamonu
Küre Dağları dünyada eşine az rastlanır nemli karstik ormanları, bitki türü ve yaban hayatı zenginliğiyle ekolojik bakımdan önemi uluslararası düzeyde kabul edilmiş ender ormanlar arasında. Bu özelliklerinden dolayı Küre Dağları'nın batısında 37 bin hektarlık alan 2000 yılında milli park ilan edildi.
Avrupa'da acilen korunması gereken ''100 Sıcak Nokta''dan biri Küre Dağları. Kayın ( Fagus sp.), gürgen (Carpinus sp.), kestane (Castanea sativa), akçaağaç (Acer sp.), dişbudak (Fraxinus sp.), Uludağ göknarı (Abies nordmanniana ssp., Bornmuelleriana), karaçam (Pinus nigra), sarıçam (Pinus silvestris) ormanlardaki ağaç türleri arasında. Önemli bitki alanı (ÖBA) ve önemli doğa alanı (ÖDA) da kabul edilen parkta 675 bitki türünün varlığı tespit edildi.''Doğal arboretum'' olarak tanımlanan bölgede dev kayın ağaçları, doğal anıt olarak koruma altında.
Türkiye'de varlığı bilinen 132 memeli türünden 40'ına burada rastlanıyor. Ayrıca vaşak (Lynx lynx), susamuru (Lutra lutra), karaca (Capreolus capreolus) ve geyik (Cervus elephus) gibi nesli tehlike altında olan türler de bu bölgede yaşıyor. Yörede 38 kuş familyasından 129 kuş türü görülüyor. Milli park yırtıcı kuşlardan sakallı akbaba (Gypaetus barbatus) ve kaya kartalına (Aquila chrysaetos) ve Türkiye'deki en büyük baykuş türü olan puhuya (Bubo bubo) ev sahipliği yapıyor. Pınarbaşı'na bağlı Muratbaşı köyündeki Valla Kanyonu, etekleri köknarlarla kaplı Yaralıgöz Dağı, Kerte köyünün Kokurdan Yaylası, Ilgarini Mağarası, Ilıca Şelalesi, Ilıca Hamamı, Horma Kanyonu dağların hazineleri arasında. Köyler ise geleneksel mimari dokuyu hâlâ yaşatıyor.
Konaklama
Milli parkın içinde konaklama olanağı yok. Yakındaki konaklama yerleri: Paşa Konağı 366-771 33 75 Park Ilıca 366-771 23 57
Sümenler Köyü Konukevi 366-771 32 22
Önemli Telefonlar
Kastamonu İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 366-212 55 31

MARMARİS MİLLİ PARKI / Muğla
Muğla iline bağlı Reşadiye Yarımadası üzerinde, Marmaris ilçesi sınırlarında yer alan yaklaşık 34 bin hektarlık alan 1996 yılında milli park ilan edildi. Milli Park hem deniz, hem orman alanlarına sahip olduğundan korunması deniz ve karasal biyolojik çeşitlilik için büyük önem taşıyor.
Alanda hâkim bitki türleri kızılçam (Pinus brutia), karaçam (Pinus nigra), sığla (Liquidambar orientalis), dallı Akdeniz servisi (Cupressus sempervirens), kermes meşesi (Quercus coccifera), pırnal meşesi (Quercus ilex), boz pırnal meşesi (Quercus aucheri), bodur ardıç (Juniperus nana), yabani zeytin (Olea europaea), keçiboynuzu (Ceratonia siliqua), sandal (Arbutus andrachne), menengiç (Pistacia terebinthus), zakkum (Nerium oleander) ve ladin (Sistus sp.).
Milli parktaki 514 bitki türünden 54'ü endemik, 9'u yöresel endemik. Sığla ağacı ise alanın simgesel türü. Türkiye'de bulunan memeli hayvanlardan yabankeçisi (Capra aegagrus), yabandomuzu (Susscrofa), tilki (Vulpes vulpes), çakal (Canis aureus), porsuk (Meles meles) ve karakulak (Caracal caracal) alanda dağılım gösteriyor. Marmaris Milli Parkı'nda sit alanı statüsündeki arkeolojik kalıntılar arasında Amos harabeleri, Physkos antik kenti, Gavur Sancağı, Nimara Adası eski köy yerleşimi bulunuyor. Ayrıca Nimara Adası, Adaağzı mevkii, Günnücek ormanı, Keçi ve Bedir Adası doğal sit alanı.
Konaklama
Marmaris ilçesinde çok sayıda konaklama seçeneği bulunuyor.
Önemli Telefonlar
Muğla İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 252-214 25 85

MUNZUR VADİSİ MİLLİ PARKI / Tunceli
Munzur Vadisi, Yukarı Fırat Havzası'nın en üst noktasında, Tunceli il sınırları içerisinde yer alıyor. Evrensel değere sahip jeolojik ve fizyolojik oluşumları, zengin biyolojik çeşitliliği nedeniyle 1971 yılında 42 bin hektarlık alan milli park ilan edildi.
Munzur Vadisi Milli Parkı, Tunceli il merkezine 8 kilometre uzaklıkta başlıyor, vadi boyunca Munzur Dağları'na kadar uzanıyor. Kuzeyde 3 bin 300 metreye kadar yükselen Munzur Dağları, Mercan ve Munzur Suyu vadileri ile bölünüyor. Munzur Suyu ve Mercan'da yöreye özgü nadir alabalık türü (Salmo truta macrostigma) yaşıyor. Dağkeçisi (Capra aegagrus), çengel boynuzlu dağkeçisi (Rupicapra rupicapra), vaşak (Lynx lynx), urkeklik (Tetraogallus caspius), sakallı akbaba (Gypaetus barbatus) yabanıl yaşamın yöreye özgü değerlerini oluşturuyor.
Munzur Dağları'ndaki göller, Ovacık ilçe düzlüğündeki gözeler, kanyonlar, vadi boyunca dökülen şelaleler milli parkın doğal zenginlikleri. Parkta tespit edilen 1518 bitki türünden 108'i endemik. Colchicum munzurense ve Origanum munzurense gibi 17 türün ise bilinen dünya dağılımı Munzur Dağları ile sınırlı. Dağların Mercan Vadisi'ne inen yamaçlarında yer alan Kırkmerdiven Şelaleleri, dar ve küçük bir vadide akan birkaç şelaleden oluşuyor. Munzur Vadisi Milli Parkı'nın kuzeyinde, Şahverdi köyünün kuzeybatısında 1636 rakımlı Kale Tepe mevkiindeki kalıntılar birinci derece arkeolojik sit alanı.
Devlet Su İşleri, Munzur Vadisi ve çevresinde tamamı enerji amaçlı sekiz baraj ve HES (hidroelektrik santralı) projelendirdi. Bunlardan ikisi bitme aşamasında. Munzur Vadisi ve çevresinde yapılmak istenen barajlara karşı 2000 yılında ''Munzur'uma Dokunma'' kampanyası başlatıldı. Kampanyayla Munzur Vadisi Milli Parkı sahasının daha da geliştirilerek birinci derece doğal sit alanı ilan edilmesine çalışılıyor.
Konaklama
Parka en yakın konaklama merkezi: Ovacık Dersim Pansiyon 428-511 20 88
Önemli Telefonlar Tunceli Çevre ve Orman İl Müd. 428-213 23 91

NEMRUT DAĞI MİLLİ PARKI / Adıyaman
Nemrut Dağı, Türkiye'de UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde bulunan dokuz yerden biri. Nemrut Dağı, Karakuş Tepesi, Arsameia, Cendere Köprüsü'nü içine alan 13 bin 850 hektarlık alan 1988 yılında milli park ilan edildi. Milli Park Kahta'ya 9, Adıyaman'a 43 kilometre.
Antiokhos Tümülüsü ve dev heykelleri, Eskikale (Arsameia), Yenikale, Karakuş Tepe ve Cendere Köprüsü milli park içerisinde kalan önemli alanlar. Bugünkü Gaziantep, Maraş ve Adıyaman illerini kapsayan bölgede İÖ 162-İS 72 yılları arasında Kommagene Krallığı hüküm sürüyordu. Bu krallık dönemin iki süper gücü Roma ve Pers imparatorlukları arasında bir tampon bölgeydi. Krallığın İÖ 69-36 yılları arasında hüküm süren kralı Antiokhos, antik dünyanın o zamana kadarki en büyük tümülüsünü yaptırdı. Nemrut Dağı'nın 2 bin 100 metrelik zirvesindeki tümülüs ve çevresi aynı zamanda Antiokhos'un kendine adadığı bir kült merkeziydi. Mezar odasının üzerini 80 metre yüksekliğinde 30 bin metreküplük mıcırla doldurdu. Tümülüsün altındaki mezara ise bugün dahi ulaşılamadı. Doğu ve batıdaki iki terasta Antiokhos'un kraliyet sembolü aslan ve kartal ile Pers ve Hellen Tanrılarının heykelleri yer alıyor.
Eski Kahta köyü yakınında Kommagene'nin başkenti Arsameia yer alıyor. Burası Mithradates'in kutsal alanına ev sahipliği yapıyor. Yine eski Kahta yakınında Kocahisar köyü civarında sarp kayalar üzerine kurulmuş Yenikale bulunuyor. İçinde su depoları, hamam, cami ve Kahta Çayı'na inen gizli suyolu var. Kahta Çayı'nın bir kolu olan Cendere Çayı'nın iki yakasını tek kemerli Cendere Köprüsü birleştiriyor. Arsameia'nın 10 kilometre güneybatısında, 21 metre yüksekliğinde krallık kadınlarının gömüldüğü Karakuş Tepe Tümülüsü bulunuyor.
Konaklama
Yörede Karadut köyünde ve Kahta ilçe merkezinde konaklama imkânları bulmak mümkün.
Euphrat Hotel 416-737 21 75
Karadut 416-737 21 69
Kervansaray O. 416-737 21 90
Önemli Telefonlar
Nemrut Dağı Milli Parkı Müd. 416-725 50 83

NENE HATUN TARİHİ MİLLİ PARKI / Erzurum
Erzurum ili sınırları içerisinde kalan Aziziye ve Mecidiye tabyaları ile çevresi, 2009 yılında milli park ilan edildi.
Osmanlı İmparatorluğu, 19. yüzyılın ikinci yarısındaki savaşta Rus ordusuna karşı Erzurum'un doğusunda ve çevresinde savunma amaçlı tabyalar yaptı. ''93 Harbi'' olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı Rus savaşında bu tabyalar sayesinde Rusların ilerlemesi durdurabildi. Sultan II. Abdülhamit zamanında da olası bir Rus hücumuna karşı kenti daha uzak noktalardan koruyabilmek için Tafta, Karagöbek, Çobandede, Uzunahmet, Büyük-Küçük Höyük, Sivişli, Ağzıaçık, Topraklık, Gez, Palandöken ve Mecidiye tabyaları yapıldı.
Toplam 21 adet tabyanın hepsi kesme taşla inşa edilmiş büyük boyutlu yapılar. Büyük ve Küçük Palandöken Tabyaları, Palandöken Dağları'nda yaklaşık 3 bin metre rakımda inşa edildi.
Parka adını veren Nene Hatun'un hikâyesi ise şöyle: Osmanlı Rus savaşında Erzurum'u ele geçirmeyi hedefl eyen Ruslar Aziziye Tabyası'na saldırdı. Bu haberi duyan Erzurum halkı o zaman henüz 20 yaşında olan Nene Hatun'un önderliğinde kadın erkek Aziziye Tabyası'na koşarak tabyaları geri aldı. Ömrünün son demlerini ''Üçüncü Ordu'nun Annesi'' olarak geçiren ve 1955 yılında ''Yılın Annesi'' seçildikten sonra 22 Mayıs 1955 günü Erzurum'da vefat eden Nene Hatun, Aziziye Anıtı'nın yanına defnedildi.
Milli park bu tarihi değerlerinin yanı sıra doğal bitki çeşitliliğiyle de önemli.
Konaklama
Nene Hatun Milli Parkı sınırı içerisinde konaklama tesisi bulunmuyor. Parkın ziyaretçileri Erzurum il merkezindeki otel ve pansiyonlarda kalabilir.
Önemli Telefonlar
Erzurum Çevre ve Orman Müd. 442-233 11 44

SAKLIKENT MİLLİ PARKI / Muğla-Antalya
Muğla'nın Fethiye ile Antalya'nın Kaş ilçesi sınırları içerisinde, Eşen Çayı'nın Karaçay kolu üzerindeki 12 bin 390 hektarlık alan 1996 yılında milli park ilan edildi. Deniz seviyesinden 1000-1100 metre yükseklikte, dik vadi yamaçlarına sahip Saklıkent Kanyonu yer alıyor.
Burası özellikle yaz aylarında turist akınına uğruyor. Kanyona girişte kafeterya ve dinlenme alanı mevcut. Yaklaşık 18 kilometre boyunca uzanan kanyonda profesyonel olmayanların sonuna kadar yürümesi mümkün değil.
Kanyon duvarına tutturulmuş tahta iskelelerde, ancak tek sıra ilerleyerek belli bir noktaya kadar yürünüyor. Kanyonda yapılan kısa mesafeli yürüyüşün ardından Karaçay üzerinde ''tubing'' (şambrel sal) ile belli bir etapta iniş yapabilir ve serin sularda serinleyebilirsiniz. Ayrıca özel günlerde Karaçay'dan başlayıp Eşen Çayı'nın Patara ağzında biten kano turları da yapmak mümkün. Kanyon girişinin yakınlarındaki kayalıklarda kükürtlü su kaynayan minik bir kaplıca da bulunuyor. Burası yöre sakinleri tarafından şifa kaynağı olarak biliniyor. Kükürtlü suyun cilde iyi geldiğine inanılıyor.
Milli park alanında kızılçam (Pinus brutia), karaçam (Pinus nigra) ve sedir (Cedrus libani) en yaygın ağaç türleri. Kanyon girişine yakın kesimlerde kızılçam yaygınlık gösterirken, özellikle milli parkın güneydoğu kesiminde 1000 metrenin üzerindeki alanlarda karaçam, Dumanlıdağ ve yakın çevresinde ise anıt niteliğinde sedirler bulunuyor. Ayrıca Aktar Yaylası'nın güneydoğu kesimi, soğanlı bitkilerin (geofit) endemik olarak yetiştiği bir saha.
Konaklama
Kanyon günübirlik ziyaret için ideal. Fethiye ve Kaş konaklama için en yakın merkezler. Kanyonun ağzındaki lokanta alanlarının içindeki ağaç evler ve kulübelerde de gecelemek mümkün. Milli park sınırları içinde ve yaylalarda kamp yapmak isteyenler milli park yetkililerinden izin almak zorunda.
Kayadibi Köyü Fethiye Orman İşletmesi Misafirhanesi 252-614 10 86
Önemli Telefonlar
Muğla İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 252-223 03 06
Fethiye Doğa Koruma ve Milli Parklar Mühendisliği 252-612 50 84

SARIKAMIŞ ALLAHUEKBER DAĞLARI MİLLİ PARKI / Kars - Erzurum
Anadolu'nun kuzeybatısında 22 bin 980 hektar büyüklüğündeki alan 2004 yılında ''Sarıkamış Allahuekber Dağları Milli Parkı'' ilan edildi.
Sarıçam ağaçları ve Sarıkamış Harekâtı parkın doğal ve tarihi değerlerini oluşturur. Sarıçam, Türkiye'de en yüksek rakımda yayılışını bu alanda gösteriyor. Sarıkamış ormanlarının hâkim ağaç türü sarıçam (Pinus sylvestris) da Türkiye'de en yüksek rakımda yayılışını burada yapıyor. Milli park kuşlar açısından da dikkat çekici. Sakallı akbaba (Gypaetus barbatus), kızıl akbaba (Gyps fulvus), kara akbaba (Aegypius monachus) ve küçük orman kartalı (Aquila pomarina) gibi yırtıcı kuş türleri alanda ürüyor. Burada boz ayı (Ursus arctos), kurt (Canis lupus), susamuru (Lutra lutra) ve vaşak (Lynx lynx) gibi hayvan türleri de bulunuyor.
Allahuekber Dağları'nda 1914-1915 yıllarında ''Sarıkamış Harekâtı''nın gerçekleştiği alan da milli parkın sınırları içinde. Tarihte ''93 Harbi'' olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşından sonra Kars, Ardahan ve Batum çevresi Rusların eline geçti. Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması ve Osmanlı gemilerinin Sivastopol'u bombalamasının ardından 1 Kasım 1914 tarihinde Rus orduları yeniden saldırıya geçti. Başkomutan Vekili Enver Paşa doğudaki Rus kuvvetlerini zayıf görüyor, yapılacak bir taarruzla Doğu Anadolu'da kaybedilen toprakların geri alınmasını ve harekâtın Kafkasya'ya aktarılmasını mümkün görüyordu. Kafkas Cephesi'nde 22 Aralık 1914 ile 19 Ocak 1915 tarihleri arasında yaşanan Türk-Rus savaşı ''Sarıkamış Harekâtı'' olarak anılıyor. Üçüncü Ordu, ''Sarıkamış Çevirme ve Kuşatma Harekâtına'' 24 Aralık 1914 günü başladı. Bu harekâtın planlanan güzergâhı yaklaşık 3 bin 100 metreye ulaşan Allahuekber Dağları'nı geçerek Sarıkamış'a ulaşmaktı. Ancak eksi 40 derece soğukta, kışlık teçhizatı bulunmayan Üçüncü Ordu'nun kaybı büyük oldu. Dondurucu soğuk, kar, açlık, hastalık ve ikmal güçlerinin yetersiz olması sebebiyle Osmanlı yaklaşık 60 bine yakın askerini kaybetti.
Savaşların ve trajedilerin yoğun yaşanması nedeniyle şehitliklerin çoğunluğu Sarıkamış ilçesi yakınlarında bulunuyor. Bu şehitlikler arasında en önemlisi Allahuekber Dağları zirvesinde, yaklaşık 3 bin 100 rakımlı tepede yer alıyor. Park sınırları içerisinde yer alan diğer şehitlikler: Allahuekber Tepe, Dikenli Tabya Tepe, Çakırbaba Şehitliği, Ağababa Şehitliği, Sarıkamış Şehitliği, Meçhul Asker Şehitliği, Soğanlı Şehitliği, Bardız Geçidi Şehitliği, Divik Köyü Şehitliği.
Konaklama
Ziyaretçiler için yörede birçok konaklama seçeneği var.
Çam kar Otel (Sarıkamış) 474-413 52 59
Güngören Otel 474-212 56 30
Hotel Temel 474-223 13 76
Otel Asya 474-223 22 99
Otel Karabağ 474-212 16 33
Otel Kervansaray 474-223 19 90
Sim-Er Kars 474-212 72 41
Önemli Telefonlar
Kars İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 474-212 58 50

SOĞUKSU MİLLİ PARKI / Ankara
Kızılcahamam ilçe merkezinin kuzeybatısında kalan 1195 hektarlık bölüm 1959 yılında ''Soğuksu Milli Parkı'' ilan edildi. Milli park, iki ana vadiye açılan pek çok dere ve vadiler arasında uzanan düzlüklere sahip. Volkanik kayaç yapısı nedeniyle yörede pek çok sıcak ve soğuk su kaynağı bulunuyor. Sıcak su kaynakları kaplıca olarak değerlendiriliyor.
Parkta hâkim ağaç türleri karaçam, sarıçam, köknar, gürgen. Bunların yanı sıra yabani çilek (Fragaria vesca), ahlat (Pyrus sp.), yabani fındık (Corylus sp.), titrek kavak (Populus tremula) ve bazı meşe (Quercus sp.) türlerine de rastlanıyor.
Parkın 945 hektarı ormanlık, 250 hektarı ise açıklık saha. Soğuksu Milli Parkı'nda ibreli orman ağaçları çoğunlukta.En belirgini de karaçam (Pinus nigra) ağaçları. Step ekosistemi orman açıklıklarında, çayır ekosistemi eğilimi olmayan, yaz aylarında suyu çekilen çok nemli alanlarda yayılış gösteriyor.
Soğuksu Milli Parkı'nda yabandomuzu (Sus scrofa), boz ayı (Sus scrofa), tilki (Vulpes vulpes), çakal (Canis aureus) ve kurt (Canis lupus) gibi memeli hayvanlar bulunuyor. Parkta 160 civarında kuş türü de görülüyor. Bu kuş türlerinin en önemlisi dünya çapında koruma altına alınan kara akbaba (Aegypius monachus). Kızılcahamam ilçesinin girişinde ziyaretçileri bir kara akbaba heykeli karşılıyor.
Ankara'ya yakınlığı ve şifalı kaplıcalarıyla milli park pek çok ziyaretçiyi kendine çekiyor. Parkta yürüyüş, botanik turu, kuş gözlemi ve foto safari aktiviteleri yapılabiliyor. Dağcılık ise Osmandede Tepesi adı verilen bölgenin kuzey batısında yapılıyor.
Atatürk Çamı Alanı'nda her yıl 16 Temmuz'da ''Atatürk Günü'' düzenleniyor. Fosil ağaç bölgesi ise parkın bir diğer ziyaret noktası. Parkta ziyaretçi tanıtım merkezi, müze ve 500 kişilik bir açık hava tiyatrosu da mevcut.
Konaklama
Kızılcahamam Doğa Koruma ve Milli Park Mühendisliği'ne ait bir bungalov mevcut. Milli park alanı dışında Kızılcahamam ilçesinde oteller bulunuyor.
Önemli Telefonlar
Kızılcahamam Doğa Koruma ve Milli Park Mühendisliği 312-736 11 15

SPİL DAĞI MİLLİ PARKI / Manisa
Manisa'nın hemen yanı başındaki Spil Dağı ve çevresindeki 6 bin 693 hektarlık alan 1968 yılında milli park ilan edildi. Gediz Ovası'nın 60 metrelik seviyesinden başlayan park alanının en yüksek noktası 1517 metre ile Karadağ.
Dağın dört tarafında derin vadiler içinde dere yatakları uzanıyor. Bu sular asırlar boyu vadileri eritip yararak yer yer dik duvarlı kanyonlar oluşturdu. Milli parkın doğusunda içi tamamen sülüklerle dolu Sülüklü Göl yer alıyor.
Zengin bir bitki varlığına sahip olan milli parkta hâkim ağaç türleri kızılçam (Pinus brutia), karaçam (Pinus nigra). Bunlara saçlı meşe (Quercus cerris) de katılıyor. Dere yataklarında ise çınarlar mevcut.
Spil Dağı Milli Parkı'nda 70'ten fazla endemik bitki türü mevcut. Bunlardan bazıları ise dünya üzerinde sadece Spil Dağı'nda bulunuyor. Centaurea syplea, Silene syplea gibi türler isimlerini Spil Dağı'ndan alıyor. Bu dağın en önemli bitkilerinden biri de laleler. Bilimsel adı Tulipa oprhanidae olan bu laleler endemik olmasa da Spil ve Manisa'yla özdeşleşen bitkilerin başında geliyor. Bunun dışında bilimsel adı Anemone coronaria olan bitki de literatürde ''Manisa dağlalesi'' olarak biliniyor.
Yılkı atları (Equus caballus), tilki (Vulpes vulpes), karaca (Capreolus capreolus), çakal (Canis aureus), porsuk (Meles meles), domuz (Sus scrofa) ve sansar (Martes sp.) milli parkın sakinleri arasında. Gökdoğan (Falco pregrinus), kınalı keklik (Alectoris chukar), Anadolu sıvacısı (Sitta krueperi) alanın kuş türlerinden bazıları. Manisa'nın Karaköy semti Çaybaşı mevkiinde Niobe görülebiliyor. Kadın başı şeklindeki bu kayadan sızan su, halk arasında mitolojideki Niobe'nin gözyaşları olarak kabul ediliyor. Buradan devam edip meyve bahçelerinin arasından geçtikten sonra milli park sınırlarına giriliyor. Yolun yaklaşık 11. kilometresinde, sağ tarafta görülen eski duvar kalıntısı Topkale. Buranın ilerisinde de Çaybaşı Deresi'nin girişi görülüyor. On, on beş dakikalık bir yürüyüşün ardından da milli parkın en büyük kanyonu Çaybaşı'na ulaşılıyor. Kiraz Alanı ve Sultan Yaylası'nı geçtikten sonra Merdivenkaya'da hava şartlarının iyi olduğu günlerde bulutların arasından İzmir görülebilir. Birkaç kilometre daha ilerledikten sonra milli park idare merkezinin bulunduğu Atalanı'na varılıyor.
Spil Dağı Milli Parkı'na en güzel manzara seyir noktalarından biri Ataalanı mevkiine 4 kilometre uzaklıktaki Seyir Tepesi. Diğer bir nokta ise İzmir Körfezi'nin görülebildiği Çorcur Tepesi. Manisa Turgutlu yolu üzerindeki Kybele Kaya Anıtı, Akpınar meviikinde. Spil Dağı Milli Parkı, Manisa il merkezine 24 kilometre uzaklıkta bulunuyor.
Konaklama
Milli parkta ziyaretçilerin konaklaması için 23 dağ evi var. Manisa Milli Park Şefliği'nden rezervasyon yaptırılabilir. Milli parkta ücret karşılığında çadır ve karavan ile konaklamak da mümkün. Rezervasyon 236-237 10 65 (dah. 128)
Önemli Telefonlar
Manisa İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 236-237 10 61 (5 Hat)
Spil Dağı Milli Park Müd. 236-259 12 29

SULTANSAZLIĞI MİLLİ PARKI / Kayseri
Sadece Türkiye'nin değil, dünyanın en önemli sulak alanlarından biri olan Sultansazlığı, Kayseri'de Develi Kapalı Havzası'nda yer alıyor. Dört tarafı yüksek dağlarla çevrili alanın kuzeydoğusunda bozkırın içinden Erciyes Dağı, güneyinde ise kademe kademe Aladağlar yükseliyor.
Sultansazlığı'nın bir sulak alan olarak önemi erken anlaşıldı; 1971 yılında İsmet Özer, Orman Bakanlığı Milli Parklar Teşkilatı'ndan Nihat Turan, Doğal Hayatı Koruma Derneği kurucusu Tansu Gürpınar'ın girişimleri sonucunda Sultansazlığı Yaban Hayatı Koruma Sahası, İsmet Özer Sukuşları Koruma Sahası ilan edildi. Bu başlangıçtan sonra peş peşe tabiatı koruma sahası, Ramsar alanı ve doğal sit ilan edildi.
Nihayet 2006 yılında 24 bin 523 hektarlık bölümü milli park statüsüne kavuştu. Ancak alan koruma derecesinin artışıyla doğru orantılı olarak kurumasını sürdürdü. Doğa Derneği'nin hazırladığı Türkiye'nin Önemli Doğa Alanları kitabında Sultansazlığı'nın tamamen kuruduğu ilan edilmişti. Bugün yöredeki sekiz belediyenin kurduğu Sultansazlığı Milli Parkı Çevre Belediyeleri Birliği, su kaynaklarını koruyarak alana kuşları geri getirmeye çalışıyor.
Sultansazlığı nesli tehlike altında ve endemik olan (Puccinellia bulbosa ssp. caesarea) gibi 11 bitki taksonu barındırıyor. Alan bir zamanlar çok sayıda kuş türüne ev sahipliği yapmasına rağmen günümüzde büyük ölçüde kurutuldu ve kuşların sayısında büyük düşüş oldu. Günümüzde kış aylarında çamurcun (Anas crecca) gibi sukuşlarına ev sahipliği yapıyor. Alandaki dereler endemik Aphanius danfordii gibi içsu balıklarına ev sahipliği yapıyor. Milli parkta kirpi, tilki (Vulpes vulpes), gelincik (Mustela nivalis) gibi memeli hayvanlar da bulunuyor.
Yöredeki sazlık alandan hem tarım arazisi, hem de otlak olarak yararlanılıyor. Geleneksel hayvancılıkta yem olarak saz bitkisinden elde edilen ''yapıldak'' büyük önem taşıyor. Ayrıca ev yapımı için de sazlıktan elde edilen bitkilerden yararlanılıyor.
Konaklama
Milli parka kuş gözlemine gelen ziyaretçiler Ovaçiftlik köyündeki Sultan Pansiyon'da kalıyor. 352-658 55 49
Önemli Telefonlar
Kayseri Çevre Orman İl Müd. 352-222 29 23
Kayseri DKMP Şube Müd. 352-222 11 04

TEK TEK DAĞLARI MİLLİ PARKI / Şanlıurfa
Harran Ovası ile Viranşehir Ovası arasında uzanan Tek Tek Dağları üzerindeki 19 bin 335 hektarlık bir alan 2007 yılında milli park statüsüne kavuştu.
Milli park bozkır türleri açısından önem taşıyor. Bitki türlerinden sığırkuyrukları (Verbascum) alandaki dikkat çekici türlerden. Milli parktaki önemli memeli türlerinden biri ceylan (Gazella subgutturosa). Alandaki önemli kuş türlerinden bazıları bağırtlak (Pterocles orientalis), kılkuyruk bağırtlak (Pterocles alchata) ve nesli küresel ölçekte tehlike altındaki toy (Otis tarda). Milli parkta nesli ulusal ölçekte tehlike altında olan sürüngen türlerinden varan (Varanus griseus) da yaşıyor.
Milli parkta tarihi ve arkeolojik açıdan önemli alanlar bulunuyor. Şuayipşehri, Şanlıurfa’nın 75 kilometre güneydoğusunda. Köy, Harran’a 40, Hanel Bağrur Kervansarayı’na 25 kilometre. Şuayipşehri’nde birçok mağara ve dehliz var. Köyün iki kilisesinden biri yeraltında. Buradaki kaya mezarlarının üzerine kesme taştan inşa edilen yapıların duvar ve temel kalıntılarının küçük bir kısmı da görülebiliyor. Harabeler koruma altına alınmadan önce halk bu mağaralarda yaşıyordu. Şuayip Peygamber’in yattığına inanılan mağara köyün en fazla ziyaret edilen mağarası.
Yağmurlu köyü olarak da bilinen Sumatar (Soğmatar), Harran’ın 60 kilometre kuzeydoğu sunda. Köy de Assur ve Romalılara ait kaya mezarları bulunuyor. Doğal bir tepe üzerinde yükselen kale Assurlular tarafından inşa edildi. Süryanilerin yaptığı Venüs Tapınağı adıyla bilinen yapı, kaya içine oyulur ampa ile girilen bir mağara üzerinde yükseliyor. Tapınak İS 1. ve 2. yüz yıllara tarihleniyor.
Konaklama
Alan içinde konaklama imkânı yok. Şanlıurfa il merkezinde çok sayıda konaklama seçeneği var. Bakay Otel 414-215 26 89
Cevahir Konukevi 414-215 93 77
Çoran Otel 414-313 18 09
Dedeman Şanlıurfa 414-316 89 89
Edessa Otel 414-215 99 11
El Ruha 414-215 44 11
Güven Otel 414-215 17 00
Harran Otel 414-313 28 60
İpek Palas Otel 414-215 15 46
Önemli Telefonlar
Şanlıurfa İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 414-347 93 31

TROYA TARİHİ MİLLİ PARKI / Çanakkale
Çanakkale'nin Ezine ilçesi sınırları içerisinde Çanakkale Boğazı'nın girişinde yer alan 13 bin 350 hektarlık alan 1996 yılında Troya Tarihi Milli Parkı olarak ilan edildi. Bu tarihten itibaren ''Homeros'un doğası'', ziyaretçilerin Troia kalesinden çevreye baktıklarında gördükleri doğal çevre koruma altına alındı. Alan 1998 yılında ''UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi''ne alındı. Troia örenyerini her yıl 500 binden fazla kişi ziyaret ediyor. Ayrıca her yıl on farklı ülkeden yaklaşık 60 bilim insanı yaz aylarında Troia'da bir araya geliyor.
Bölgede sadece kültür mirasının değil, doğa mirasının korunması da çok önemli. Ekolojik olarak büyük önem taşıyan alanların tehdit altında olduğu biliniyor. Park Neolitik dönemden 20. yüzyıla kadar (1915 Çanakkale Savaşları anıtları) uzanan birçok arkeolojik ve tarihsel anıtı barındırıyor. Troia'ya, Çanakkale İzmir karayolunun 28. kilometresinden saptıktan sonra 5 kilometre içeride yer alıyor.
Asya ve Avrupa kıtaları ile Ege ve Karadeniz arasındaki stratejik konumu nedeniyle Troia birçok yıkım ve savaşa tanıklık etti. Kent dokuz kez yıkıldı ve yeniden kuruldu. Bunların en önemlisini konu edinen, İzmirli ozan Homeros'un İliada ve Odysseia destanlarının anayurdu da Troia idi. Kentteki ilk kazıları Alman H. Schliemann yaptı ve yurtdışına kaçırdığı eserlerle de arkeoloji tarihinde hep konu oldu. Bu eserler ''Kral Priamos'un Hazinesi'' olarak biliniyor. Bugün Troia buluntuları Almanya ve Rusya'nın dışında Phieladelphia, Atina, Londra, İstanbul, Çanakkale ve Troia arasında dağılmış durumda. Yaptığı kazılarla Troia kentini efsaneden gerçeğe dönüştüren isim ise M. Korfmann oldu.
Konaklama
Milli park sahası içerisinde konaklama imkânı bulunmuyor. Parkın yakınında yer alan Ezine ilçesinde konaklama yapılabilir. Tevfikiye ve Yeniköy'de ev pansiyonculuğu yapılıyor.
İda Kale Resort Otel, Güzelyalı 286-232 83 32
Önemli Telefonlar
Çanakkale İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 286-212 34 17
Tübingen TroiaVakfı ve M. Osman Korfmann Kütüphanesi 286-213 72 12

ULUDAĞ MİLLİ PARKI
Bursa şehir merkezinin güneyinde yer alan Uludağ ve çevresindeki 11 bin 338 hektarlık alan 1961 yılında milli park olarak ilan edildi, daha sonra park alanı 12 bin 762 hektara çıkarıldı. Kayak merkezi olarak ünlenen Uludağ ormanlar, buzul gölleri, zengin bitki ve hayvan varlığı gibi az bilinen hazinelere de sahip. Uludağ Milli Parkı uygun yürüyüş rotaları ve kamp alanlarıyla doğa gezginleri için cazip seçenekler sunuyor. Yaz aylarında zirve çıkışı yürüyerek yapılabiliyor, bu alandaki buzul gölleri de benzersiz manzaralar sunuyor. Uludağ Milli Parkı'nın Karabelen Giriş Kapısı'na Bursa'dan 22 kilometrelik bir yol ile ulaşılabiliyor. Giriş kapısı ile oteller bölgesi arası 11 kilometre. Bursa'dan milli parkın Sarıalan kamp ve günübirlik kullanım alanına 20 dakikalık teleferik yolculuğu ile de çıkılabilir.
Bursa Kadıyayla, Kadıyayla Sarıalan arasında teleferik hattı mevcut.
Yüksekliği 2 bin 543 metre olan dağın kuzey yönünde Sarıalan, Sobra ve Kadıyayla gibi yüksek platolar yer alıyor. Zengin bitki çeşitliliğine sahip olan milli park toplam 137 endemik türü barındırıyor. Bunlardan 30'u Uludağ'a, 107'si de Türkiye'ye endemik. Alchemilla bursensis gibi 7 bitki türünün dünya dağılımı ise Uludağ ile sınırlıdır. Alan küresel ölçekte nesli tehlike altında olan 3, Avrupa ölçeğinde ise 54 bitki türüne yaşam alanı oluşturuyor.
Uludağ Milli Parkı kuş türleri açısından da oldukça zengin. Sakallı akbaba (Gypaetus barbatus), bıyıklı doğan (Falco biarmicus), kaya kartalı (Aquila chrysaetos) ve nesli küresel ölçekte tehlike altında olan küçük akbaba (Neophron percnopterus) bu türlerden bazıları.
Apollo kelebeği (Parnassius apollo) de Uludağ'a özgü endemik bir tür. Çobankaya bölgesine iki kilometre mesafedeki Bakacak Seyir Terası, Bursa'nın ve Gemlik Körfezi'nin, Ulubat Gölü'nün panoramik açıdan en iyi seyredilebileceği yer.
Konaklama
Sarıalan, Çobankaya, Kirazlıyayla ve Karabelen'de yaz aylarında kamp yapılabiliyor. Oteller bölgesinde birçok otel ile kamu kesimine ait eğitim tesisleri mevcut. Kamu tesisleriyle ilgili detaylı bilgi milli park müdürlüğünden alınabiliyor.
Önemli Telefonlar
Bursa İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 224-211 40 90

YEDİGÖLLER MİLLİ PARKI / Bolu
Bolu'nun kuzeyinde kalan Yedigöller Havzası'ndaki 2019 hektarlık orman alanı 1965 yılında milli park olarak korumaya alındı. Milli parka adını veren yedi göl, kuzeyden güneye 1500 metrelik bir mesafede sıralanıyor. Yedigöller'in en güzel mevsimleri ilkbahar ve sonbahar. Yedigöller'e ulaşım, Yeniçağa Mengen Yazıcık üzerinden yapılıyor. Bolu'da TEM'den geçip sanayi sitesinden Yığılca yoluna giriliyor. Yedigöller tabelasından 72 kilometre sonra milli parka ulaşılıyor.
Parkta doğu kayınının baskın olduğu sarıçam (Pinus sylvestris), karaçam (Pinus nigra), Uludağ köknarı (Abies nordmanniana subsp. Bornmulleriana) ve gürgenden (Carpinus sp.) oluşan karışık ormanlar bulunuyor. Park sınırları içinde yaklaşık 240'a yakın bitki türü değişik zaman ve renklerde çiçeklenerek parkta çok güzel manzaralar oluşturuyor. Çam (Pinus sp.) ve kayın (Fagus sp.) ağaçlarıyla çevrili Büyükgöl, göllerin en büyüğü. Onu Nazlıgöl, Deringöl, Sazlıgöl, Küçükgöl, Seringöl ve İncegöl izliyor. Kaygan zeminin ve kuvvetli eğimin etkisiyle yoğun yağmurlarla birlikte kayan kütlelerin vadilerin önlerini kapaması sonucunda oluşan bu göller yüzey ve yeraltı akışları ile birbirlerine bağlı.
Yedigöller Milli Parkı, kamp, günübirlik gezi, trekking gibi aktivitelerin yanı sıra bitkiler yosunlar, böcekler, mantarlar ve balıklarla ilgili gözlemlerde bulunmak, fotoğraf çekmek, yaban hayatını yakından izlemek için de ziyaretçilere zengin seçenekler sunuyor.
Kapankaya manzara seyir yerine çıkıldığında gölleri ve eşsiz peyzaj güzelliklerini görmek mümkün olduğu gibi, yol kenarındaki levhanın bulunduğu yerden patika takip edildiğinde Karaçam Anıt Ağacı da görülebiliyor.
Konaklama
Yedigöller'de Orman Bakanlığı'na bağlı altı tane bungalov, iki tane de misafirhane bulunuyor. Rezervasyon 374-215 36 13
Önemli Telefonlar
Bolu İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 374- 215 36 13

YOZGAT ÇAMLIĞI MİLLİ PARKI / Yozgat
Yozgat Çamlığı Milli Parkı, 1958 yılında ilan edildi. İl merkezine 2 kilometre uzaklıkta, Soğukoluk Tepesi'nin kuzey yamacında 264 hektarlık bir alanı kaplayan milli parkta doğal olarak yetişen karacam ve plantasyon ile elde edilen sarıçam (Pinus sylvestris) ormanı yer alıyor. Yozgat Çamlığı Milli Parkı'nda 212 bitki türü mevcut. Karaçam (Pinus nigra), meşe (Quercus sp.), ardıç (Juniperus sp.), kavak (Populus.) türleri, söğüt (Salix sp.) parkta hâkim olan ağaç türlerinden.
Milli parktaki hayvan türlerinden bazıları ise tilki (Vulpes vulpes), sansar (Martes sp.), sincap (Sciurus sp.) gibi memeliler; saksağan (Pica pica), sığırcık (Sturnus vulgaris) gibi kuşlar. Parkın içinde yer alan yapay göletin çevresinden başlayan 3 bin 700 metrelik bir yürüyüş parkuru ve kuş gözleme için yapılan ahşap kule de ziyaret noktalarından.
Konaklama
Bölgede İl Çevre Orman Müdürlüğü'ne ait 30 yatak kapasiteli misafi rhane ve Özel İdare Müdürlüğü'ne ait 3 yıldızlı Galata Çamlık Oteli mevcut. Galata Çamlık Otel 354-217 53 00
Önemli Telefonlar
Yozgat İl Çevre ve Orman Müdürlüğü 354-212 92 18

YUMURTALIK LAGÜNÜ MİLLİ PARKI / Adana
Yumurtalık'taki lagünler, Çukurova Deltası'nın en önemli parçası. Çukurova Deltası, Seyhan ve Ceyhan nehirleri ile Berdan Çayı'nın taşıdığı alüvyonlarla oluşuyor. Adana'nın Yumurtalık ilçesi sınırlarında yer alan 16 bin 430 hektarlık alan 2008'de Türkiye'nin 40. milli parkı ilan edildi.
Lagünler, tatlı ve tuzlu su bataklıkları, geniş çorak düzlükler, çamur düzlükleri, sazlıklar, kumullar ve Halep çamı ormanından oluşan Yumurtalık Lagünleri aynı zamanda I. derecede doğal sit alanı ve Ramsar alanı statüsünde. Bölge Ceyhan Nehri'nin oluşturduğu iç içe geçmiş, denizle bağlantılı çok sayıda lagünden oluşuyor. Bunların en önemlileri Çamlık ve Yelkoma gölleri. Bu göllerle Akdeniz arasındaki 500 metrelik alanda zakkum ve diğer çiçekli bitkilerle kaplı kumullar uzanıyor. Nisan mayıs aylarında çiçekler açınca rengârenk tablolar ortaya çıkıyor. Akyatan Gölü ile deniz arasındaki bölümde ise Türkiye'nin en yüksek kumulları var. Lagünlerde dalyan balıkçılığı da yapılıyor. Türkiye'de yaşayan flamingolar ve diğer sukuşları soğuk dönemlerde deltadaki lagünlere göç ediyor. Burası nesli küresel ölçekte tehlike altında olan iki tür denizkaplumbağasının (Caretta caretta), yeşil denizkaplumbağasının (Chelonia mydas) ve bir tatlı su kaplumbağa türü olan Nil kaplumbağasının (Trionyx triunguis) yaşam alanı. Alanın dikkat çekici memeli türleri arasında ise susamuru (Lutra lutra) ve sazkedisi (Felis chaus) var.
Ceyhan Deltası Türkiye'deki 112 önemli bitki alanından biri. Türkiye'de yaşayan yaklaşık 120 kızböceği türünden 41'i de bu alanda bulunuyor. Kuş göçü yolu üzerindeki milli parkın sınırları içinde toplam 252 kuş türü var. Bunlardan turna (Grus grus) ve İzmir yalıçapkınının (Halcyon smyrnensis) dahil olduğu 7 tür ulusal ölçekte; dikkuyruk (Oxyura leucocepha) ise küresel ölçekte tehlike altında. Alanda bir adet kuş gözlem kulesi yer alıyor.
Yumurtalık Lagünleri Eğitim ve Tanıtım Merkezi 7 Temmuz 2009 tarihinde açıldı. Halep çamlığının girişinde yer alan merkezde ziyaretçilerin lagünler hakkında bilgilendirilmesi hedefleniyor.
Konaklama
En yakın konaklama seçenekleri Yumurtalık ilçesinde.
Önemli Telefonlar Adana MP Başmühendisliği 322-325 07 63

Bu haber 1708 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Tüm Türkiye

Türkiye Gezi Rehberi - Liste

Türkiye Gezi Rehberi - Liste Türkiye Gezi Rehberi - Liste

TUR FOTOĞRAFLARIMIZ

'Mustafa Dalkıran

ANKET

Turlarımız Hakkında Önerileriniz





Tüm Anketler

TARİH SAAT

HAVA DURUMU


MAİL LİSTESİNE KATIL

Mail Listemize Katılın
E-Mail:

Google Translate

Öz Antalya Turizm Seyahat Acentası. Tüm Hakları Saklıdır
RSS Kaynağı

Kurulum: Mehmet SÖKMEN